1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

50 den az çalışanı olan yerlerde risk değerlendirmesi muamması üzerine

Konusu 'Bilimsel ve Teknik Yazılar' forumundadır ve Mine Soysal tarafından 6 Şubat 2013 başlatılmıştır.

  1. Mine Soysal İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    126004
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    AYDIN ELİT OSGB
    Neden "50'den az çalışanı olan işyerleri" için risk değerlendirmesi "muamması" vardır, önce onu açıklamaya çalışayım. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile pek çok yeni hüküm getirildi ya da eskileri yeniden tanımlandı. Ancak, tüm bu hükümlerin uygulama tarihleri açısından bir nokta diğerlerinden ayrı düştü. O da, işyerlerinin işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüklerinin başlangıç tarihidir. Buna göre; 50 ve üzeri işçi çalıştıran işyerleri için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi çalıştırma zorunluluğu 1 Ocak 2013 itibariyle başladı. 50'nin altında çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflardaki işyerleri için bu yükümlülük 1 Temmuz 2013'te başlayacak; az tehlikeli sınıftaki işyerleri için ise 1 Temmuz 2014'te başlayacak.

    Kanunun yürütülüşünün omurgasını oluşturan işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüğünün başlangıç tarihlerindeki bu farklılık Kanunun uygulanmasında bazı gariplikler ortaya çıkardı. Çünkü, söz konusu çalıştırma yükümlülükleri yukarıda andığım tarihlerde başlarken, Kanunun diğer maddelerinin uygulaması 1 Ocak 2013 tarihinde başladı. Bu garipliklerden bir tanesi işe giriş raporlarıyla ilgili olanıdır. Şuradaki yazımda konuya ayrıntılı olarak değindiğim için burada uzun uzun anlatmayacağım. Kısaca özetlemem gerekirse, işe giriş raporları, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren, işyeri hekimleri tarafından verilecektir. Ancak, işyeri hekimi çalıştırma yükümülükleri henüz başlamayan işyerleri için bu raporları kim verecektir?

    İşte, risk değerlendirmesini benzer bir biçimde muamma yapan da aynı durumdur! Çünkü, işverenin risk değerlendirmesi yapma ya da yaptırma yükümlülüğü 1 Ocak 2013 tarihi itibariyle başlamıştır. Ancak, 50'den az çalışanı olan işyerleri için işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüğü henüz başlamadı!

    Ortaya çıkan garipliğin, Bakanlık da farkına varmış olacak ki, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne geçici bir madde koydu ve işyerindeki risk değerlendirmesi yapacak olan ekipteki işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanını, bu kişilerin çalıştırma yükümlülükleri başlamadıysa ekibin dışına çıkarttı. Yani, işverene "eğer işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüğün başlamadıysa risk değerlendirmesini mevcut ekibinle yap" dendi. Denilen başka bir şey daha var: ihtiyaç duyuyorsan bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilirsin!

    İşte, tam da bu nokta özellikle OSGB'lerce, eğitim ve danışmanlık kurumlarınca istismara açık bir yön barındırıyordu, nitekim öyle de oldu! Bu kurumlar işyerleriyle iletişime geçip, işyerlerine "risk değerlendirmesi yapmak zorunda olduklarını" hatırlatmaya başladılar. Tabi, bu ücretsiz bilgilendirme "hizmet"inin peşisıra da bu hizmeti kendilerinin verebileceği bilgisi geliyordu.

    Şimdi aşama aşama bu konuyla ilgili sorunları tanımlamaya başlayayım!
    Risk değerlendirmesi için işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı zorunlu mudur? Evet. Az tehlikeli sınıfta ve az çalışanı olan kimi işletmelerde Bakanlığın çıkaracağı kimi rehberler oldukça kolaylık sağlayacaksa da, risk değerlendirmesi uzmanlık gerektiren bir iştir ve ancak bu alanın uzmanları olan iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimince hakkıyla yerine getirilebilir. İlgili yönetmeliğe kabaca göz gezdirmek bile, risk değerlendirmesinin karmaşık ve uzmanlık gerektiren ve sürekli güncellenen bir etkinlik olduğunu anlayabilir. Zaten, Bakanlık da bunu böyle görüyor olacak ki, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi işyerindeki risk değerlendirmesi ekibinin doğal ve zorunlu bir parçasıdır.

    50'den az çalışanı olan işyerleri risk değerlendirmesini 1 Ocak 2013 tarihinde yapıp bitirmiş mi olmalıdır? Hayır. Sağlıklı bir risk değerlendirmesi uzun bir süreçtir. İlgili yönetmelik okunduğunda görüleceği gibi -dışarıdan bu hizmeti veren şirketlerin iddia ettiğinin aksine- öyle bir haftada, bir ayda olup bitecek bir süreç de değildir. İşyerini, tehlikeleri, bu tehlikelerdeki dinamizmi iyi tanımayı gerektirir.

    Bu konuda gelen sorulardan bıkmış olacak ki, Bakanlık, konuyla ilgili bir açıklama yapmış ve şöyle demiştir: "Tüm işyerlerinde; iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesinin yapılmış olması 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yürürlük maddesi uyarınca 30.12.2012 tarihi itibari ile zorunlu bulunmakta olup bu tarih dışında belirlenen bir tamamlama süresi bulunmamaktadır. Uygulamaya ilişkin düzenlemeler 29.12.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan "İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği" ile hüküm altına alınmıştır. Ayrıca; Bakanlığımızca, işyerlerine yapılacak risk değerlendirmelerine yol gösterecek ve bu değerlendirmenin işverenlerin kendileri tarafından yapılması konusunda yol gösterecek kontrol listelerinin hazırlık çalışmaları devam etmektedir."

    Ne İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda, ne de İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nde risk değerlendirmesinin şu tarihe kadar yapılmış olması gereklidir diye bir ibare bulunmamaktadır. Yani, işyerlerine, "risk değerlendirmesine başla" diyor, "1 Ocak 2013'te risk değerlendirmen hazır olmalı" demiyor. Hatta, son cümlesindeki ifade bu durumu daha da perçinliyor: "eğer risk değerlendirmesini kendin yapmak durumundaysan, yani 50'den az çalışanın varsa, bekle, sana yol gösterecek kontrol listelerini de hazırlıyoruz!" Peki, 50'den az çalışanı olan işyerleri işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülükleri başlayana kadar bu konuda ne yapmalıdır:

    1. İlgili yönetmelik bu konuda gerekli opsiyonu size tanımış durumda. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı olmadan risk değerlendirmesine başlayın!

    2. Bunun için, işyerinizde hemen bir "risk değerlendirme komisyonu" oluşturun. Komisyonun kimlerden oluşacağı ilgili yönetmelikte mevut. Yalnızca işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı doğal olarak şimdilik komisyonun bir üyesi değil.

    3. Bu komisyon, risk değerlendirmesinin ilk aşaması olan "tehlikelerin tanımlanması" kısmı için düzenli olarak toplanmaya başlasın. Örneğin, bir toplantıda, işyerinin A bölümündeki tehlikeleri tanımlayın, bir diğer toplantıda B bölümündeki. Bu tehlikeleri kişisel ya da deneyime dayalı olarak tanımlayın, sorun yok! Yani, diyelim ki, o bölümde gürültü size yüksek mi geliyor, bunu bir tehlike olarak yazın! Ya da tozlu gibi mi geliyor, bunu da yazın! Kullandığınız kimyasal maddelerin isimlerini yazın. vb vb... Bu tehlikelerin gerçekten bir tehlike olup olmadığı ölçümler ve bir takım bilimsel bilgiler olmaksızın mümkün değil zaten. Bunu, yarın işyeri hekiminiz ve iş güvenliği uzmanınız yapacak ya da yaptıracak zaten.

    4. Bu toplantılar sizin risk değerlendirmesine başladığınızın kanıtıdır. Ancak, gerçek bir kanıt olabilmesi için toplantıya katılanlar tarafından imza altına alınmalıdır. Bir tutanak ile her bir toplantıyı, konuları ve sonuçları ile kayıt altına alın, toplantıya katılanlara birer nüsha olarak dağıtın, bir nüshasını saklayın!

    5. Şubat ayında bu toplantılara başlarsanız, 1 Temmuz'a geldiğinizde, yani işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanınız çalışmaya başladığında, işyerinizdeki tehlikeleri önemli ölçüde tanımlamış olacaksınız. Buna rağmen, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminiz başka tehlikeler bulacaklardır. Onların işi bu!

    6. Bu arada, Bakanlık, risk değerlendirmesiyle ilgili bir rehber ya da rehberler yayınlarsa, (ki öyle olacağını söylüyor, çünkü, tehlikeler tanımlansa bile risk değerlendirmesi için bilimsel araçlar ve yöntemler gerekir) tehlike tanımlamanızı bir sonraki aşamaya geçirir, risk değerlendirmesine de başlarsanız. 1 Temmuz 2013 geldiğindeyse, işyeri hekiminiz ve iş güvenliği uzmanınız sizi bu "ızdırap"tan kurtarır.

    7. Yukarıdaki açıklamalarım, daha çok, 1 Temmuz 2013 tarihinde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı yükümlülüğü başlayacak olan 50'nin altında çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerleri içindir. Ancak, az tehlikeli sınıf için de önerilerim farklı değil! Muhtemelen, yakınlarda yayınlanacak bu rehberler de zaten en çok onların işine yarayacak.

    8. Yine de kafanız karışık ve çok garanticisiniz! O zaman size önerim, risk değerlendirmesi için vereceğiniz parayı, bugünden kısmi zamanlı işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırmaya verin! Hem yalan yanlış bir risk değerlendirmesi yaptırma "risk"inden kurtulmuş olursunuz, hem de iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimini erken çalıştırmaya başlayarak diğer başka sorunların da şimdiden önünü almış olursunuz. Hatta, size bir tüyo daha, iş güvenliği uzmanını bile daha erken çalıştırmaya başlatsanız yeterlidir. Çünkü, özellikle iş kazaları açısından daha etkin tanımlamalar getiren onlardır ve işyeri hekimi çalıştırmayı yasal süreye kadar geciktirmenizde bir sakınca yoktur.

    Son söz
    Bir hukukçu değilim. Ama, yasal mevuzattan ve Bakanlığın açıklamalarından anladıklarım yukarıdadır. Bence, Bakanlığın kaygısı, 50'den az çalışanı olan işyerlerini bir an önce bu konuda harekete geçirmeye çalışmaktır. Yoksa, 20 yıldır işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştıran anlı şanlı işletmelerin tamamını denetlese, hepsinde risk değerlendirmelerinde eksiklikler bulacağını en iyi yine kendisi biliyor. Bu işin doğasında vardır. Ama, işverenler, işçi sayısına bakmadan, işyerindeki tehlikelere ve risklere dair bugünden harekete geçmelidir. Çünkü, yeni yasayla, bu, onların doğası haline gelecektir. Bu konuda adım atmaya başlayın! Bu adımlarınız sizin iyiniyetinizi göstersin. Yoksa, Bakanlığın sizi zamanından önce bir yükümlülüğün ve masrafın altına sokmak istediğini düşünmüyorum.


    NOT: Bu yazıyı yazıp siteye ekledikten sonra, bugün bir haberin farkına vardım. Yazıya konu sorunla ilgili Radikal gazetesinden Hacer Boyacıoğlu, İSGGM müdürü Kasım Özer'e bu konuda sorular sormuş. Aldıkları yanıtlar konuyla ilgili yukarıda yaptığım değerlendirmeyi doğrular nitelikte olduğu için, haberi olduğu gibi aşağıya kopyalıyorum:

    Bazı hükümleri 31 Aralık 2012'de yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'nda zorunlu hale getirilen ‘risk değerlendirmesi ve acil eylem planları' yeni bir işkolu doğurdu. Küçük işletmeleri dolaşan bazı kişilerin gerekli olan değerlendirme ve acil eylem planları için "300-500 lira verin, formu dolduralım, müfettiş baskısından kurtaralım" dedikleri ortaya çıktı. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü Kasım Özer "Paranızı bu kişilere kaptırmayın" diye uyarıda bulunurken çözüm için çalışma başlattıklarını duyurdu. Özer "Biz küçük işletmeler için bu plan taslaklarını hazırlayıp internet sitemize koyacağız. Kuaförler, berberler, apartmanlar.. Hepsini kapsayacak bizim çalışmamız. Böylece maliyetsiz olarak işletmeler bu planlara sahip olacak. 150 işkolu için çalışma yürüttük. Çok kısa süre içinde sonuçlanacak" dedi.

    Radikal'in sorularını yanıtlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü Kasım Özer, 50'den az personeli olan işletmeler için işyeri risk değerlendirmesi ve acil kontrol planının 1 Ocak 2013 tarihi itibariyle zorunlu olduğunu söyledi. Ancak bir işyerine müfettişlerin ilk gittiklerinde ilk aşamada ceza vermeyeceklerini, bunun yerine uyaracaklarını kaydeden Özer, "İkinci defa gidildiğinde halen risk değerlendirmesi yapılmamışsa cezai işlem yapılmak zorunda. O zaman 3234 TL para cezası gündeme gelir. Üçüncü defa denetime alındığında halen yapılmamışsa, işte o zaman durum fena olur" dedi. Özer, yayımlayacakları planların yüz binlerce işyeri için geçerli olacağını belirtirken "İşyerlerinin yüzde 75"i bu kapsama girecek" dedi.

    Yazar: Dr. Müslüm Güney
    Kaynak: isgrehberi.com/index.php/50den-az-calisani-olan-isyerlerinde-risk-degerlendirmesi-muammasi-ve-onerilerim
  2. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    açıklayıcı ve net şekilde kanun ve yönetmeliklerden yola çıkarak hazırlanmış güzel bir çalışma..ama muamma yok denetimsizlik var,eski bir hastalıktır...alışkanlık devam etmez umarım..
  3. Ergül Çatalbaş Bölüm Yöneticisi

    • Bölüm Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    47072
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    İzmir Büyükşehir Belediyesi

    Türk toplumu alışkanlıklarından kolay kolay vazgeçmez
  4. erolgun İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    Uzman Adayı
    İnanılmaz güzel bir özet olmuş bu arkadaş böyle karmaşık bir konuyu herkesin anlayabileceği bir şekilde analiz edip özetlemiş tebrik ederim.
  5. Mine Soysal İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    126004
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    AYDIN ELİT OSGB
    Ben de beğendiğim için paylaşmak istedim .Faydalı bir özet gerçekten ..
  6. Murat Koçak İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    64951
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Merinos - ÖZERDEM MENSUCAT A.Ş.
    Fakat Mine hanım, siz risk analizi uzmanlık gerektiren bir iş demişsiniz. Ve doğru demişsiniz. Fakat Kasım Özer paranızı "bunlara" kaptırmayın demiş. Zaten bireysel uzmanlar eğitim veremiyor. Ama işyerinde kısa süreli sigortalı olursa eğitim geçerli oluyor

    Bunun yanında kanunda bilfdiğim kadarıyla "işveren analizi kendi yapabilir veya KURUM VE KURULUŞLARDAN destek alabilir. Diyor
    Yani kişi ve kuruluşlardan demiyor. Buna göre ben kısmı süreli sözleşme yaparsam eğitim ve risk analizini rahatlıkla verebiliyorum.

    Yani Osgb ve eğitim kurumları legal, bireysel uzman illegal gibi tuhaf bir durum var.

    Ne dersiniz ?