1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Arkadaşlar boş tüp patlar mı? patlarsa nasıl patlar?

Konusu 'Kimyasallar ile Çalışmada Emniyet' forumundadır ve Mesut Karakuş tarafından 6 Kasım 2013 başlatılmıştır.

  1. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Merhaba arkadaşlar,

    İnternetten araştırdım ancak soruma cevap bulabileceğim bir metin bulamadım.

    Boş tüp patlar mı, patlarsa neden patlar?

    Tüpleri neden yatık koymamalıyız?
  2. normal koşullarda boş tüpün patlamaması lazım.. içinde gaz olan tüpler yeterince sıcaklığa eriştiklerinde sıvı gaz, gaz fazına geçerek artan basınç etkisiyle patlar diye biliyorum :)) çokta emin değilim..
  3. Sait Aktaş Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    41670
    Uzmanlık Sınıfı:
    Uzman Adayı
    Firma / Kurum:
    :::::::::
    Havva hanımın dedikleri doğru.
    Patlama olması için basınçlı gazın olması yeterli.
    Tabi içerisinde patlayıcı gaz olması şiddeti arttıracaktır.
    Kısacası boş tüpün , çevresel etkilerle ( Direk güneş ışığı maruziyeti ile sıcaklığının ve dolayısı ile basıncının da artması neticesinde ) patlaması mümkündür.
    Yatık koymamamızın sebebi de mantıken;
    sonuçta tüp dik tutularak vanasının üstte olması ve muhtemel kaçağında yukarıdan gitmesi sağlanır.
    Yan yatırılarak vana altta kalacak, ve kaçak durumunda basınç artımı olacak, patlama olasılığını arttıracağız..
    Bence tabi.
  4. şölede bi husus var.. tüpün içindeki gaz oranı azaldıkça patlama riski artar.. boş yerde oluşacak gaz basıncı daha fazla olacaktır...
  5. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    " Sıvılaştırılmış gaz bulunan tüplerde sıvı miktarı ne kadar fazla ise patlama riski o kadar azdır. Bu nedenle boş tüp dolu tüpten daha tehlikelidir. "

    Şimdi LPG tüplerinde altta sıvı üstte gaz olduğunu ve sıvının gaz fazına geçtiğini biliyorum. Boş tüpleri daha tehlikeli yapan nedir ?
  6. basit bi hacim hesabı sadece.. boş tüpteki gazın kapladığı hacim daha fazla olacağından patlama daha şiddetli olacaktır..
  7. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    açıklamalar için çok teşekkür ederim ama inanın halen boş tüp neden daha tehlikelidir bunu anlayamadım. netice itibari ile tüp içindeki gaz kullanıldıkça hacim artıyor, içeride kalan küçükte olsa gaz molekülleri bu hacimde nasıl bir reaksiyon gösterebilir ki bu kadar tehlikeli olsun.
  8. :))) bir kimya öğretmeni olarak açıklayayım.. sıvı fazdan gaz fazına geçiş olayını buharlaşma olarak adlandırıyoruz ve buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşen bir olaydır.. gaz fazına geçen sıvılarda sıcaklık artıkça genleşme olayı gerçekleşecek genleştikçe gaz moleküllerininde hacimleri artacak.. molekullerin çarpışma oranları artacak ve patlama riski daha fazla olacaktır..
  9. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    sanırım tüplerin neden yatık konulmamasının sebebini buldum:



    Fizik kuralına göre basınç= Kuvvet / taban alanı
    Dik konulursa taban alanı düşük olacağı için basınç kuvveti düşük olur, ancak yatık konulursa taban alanı artacağı için basınç kuvveti artar
    --- Tekrar yazılan mesaj birleştirildi, 6 Kasım 2013 ---
    Boş tüp mantığında sıvı sıkıştırılamadığı için belli bir hacimde belli bir kinetik enerji ile hareket eden gaz molekülleri, sıvı azaldıkça artan hacimde kinetik enerjinin artmasıyla kabın yüzeyine daha hızlı çarpar... doğru mu muhakeme edebildim mi ?
  10. mantıklı düşünürsek.. yanma olayının gerçekleşmesi için oksijen gazına ihtiyaç var, tüpü yan yatırdığımızda tüpün girişinden gaz kaçağı riski artar gazın havadaki oksijenle temasıyla yangın kendiliğinden çıkar ve yangın tüpün içine girerek tüpü patlatır
  11. mt_nihat İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    boş tüpten kast edilen iç basıncın ve dış basıncın birbirine eşit yani (nşa) 1 atm. mi?
    Ancak sıcaklık artmasında patlama riski olabilir. (PV=nRT)
  12. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Nihat Bey, şantiye alanında kullanılan tüplerin bazıları boş ve yatık şekilde koyuyorlar. Tüplerin yatık değil de dik konulması gerektiğini söylediğimde neden dik konulmalı diye soru geldi açıkçası cevaplayamadım.

    Artık talimat maddelerinin içini de araştırmaya başladım.

    Bu nedenle bilmediğim iki hususa cevap almak istedim.

    asetilen, oksijen ve lpg tüplerinin boş ve yatık olduğu bir durum var...
  13. Mesut Karakuş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Uzun süre kullanılmayacak tamamen boşalmış tüpler vanaları kapalı dahi olsa nefes alır yani içine hava girişi olacaktır.Bu da tüpün içine nem girmesi demektir.Tamamen dolu tüplerin içindeki zaten varolan nem hem tüp için korozyon nedeni olacak, hem de dalıcı için kullanılması sağlık yönünden sakıncalı bir hava oluşacaktır.Ayrıca Tüpün tamamen dolu olarak saklanması 200 atm gibi yüksek bir basınçtan dolayı metal yorulmasına sebebiyet verecektir ki bu da tüpümüzün ömrünü kısaltacaktır.Uzun süre kullanılmayacak tüplerin dik olarak içinde az bir basınçla (10-30 atm) depolanması gerekir.Böylece içindeki basınçlı havadan dolayı içine dışarıdan nem girişi olmayacaktır.Ayrıca eğer tüpün içinde sıvı varsa dik durduğundan dibinde ,et kalınlığının en fazla olduğu bölgede kalacak ve korozyon etkisi en az düzeyde tutulmuş olacaktır.
  14. ENES GÜRLER İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    Uzman Adayı
    Mesut Bey boş tüpün uygun şartlar sağlandığında patlaması muhtemeldir. Çünkü işyerlerinde tüpü kullanıyorlar, içindeki gaz halindeki maddeyi tamamen bitirmeyebiliyorlar. Az da olsa bir miktar madde kalır. Bu madde aşırı sıcaklık veya ani basınç değişikliklerinde patlamaya sebep olabilir. En basitinden, boş tüpleri nasıl olsa boş diyerek direkt güneş ışığı altında bekletmek gibi.

    Yatık konulmasının bir diğer sebebi de şu: Silindirik yapısı sebebiyle ani ivme kazanıp yuvarlanabilir ve bir yere çarptığında patlayabilir.
  15. Erdem Baskın Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    OSGB
    evlerimizde de kullandığımız lpg tüplerinde
    tüp dik vaziyette iken vanasını açtığınızda içinde sıvı halde sıkışmış olan madde gaz hale dönüşerek çıkmakta ve çıkan gaz ateş vasıtasıyla yanmaktadır
    altta sıvı üstte gaz fazındadır bitmk üzere olan tüpü salladığımızda sıvı akışını hissederiz
    yanan tüpü yakıt vaziyete getirirseniz tüpün ağzından gaz + sıvı çıkacak alev daha da artacaktır ve çıkan alev de tüpü ısıtacak içindeki gazı genleştirerek patlamasına neden olacaktır.
    dolu tüpün patlama riski azdır çünkü içi sıvı doludur gaza dönüşecek ve patlama potansiyeline ulaşamaz lakin tüp boşaldığı ve içindeki gaz hacminin artacağını düşünürseniz olası sıcaklık güneş ışığına maruz kalmada kaçınılmaz son patlamadır.

    Gazlar basınçlı kaplarda taşınır. Basınçlı kabın iç basıncı çeperin dayanabileceği basıncı aştığında en zayıf yerinden yarılıp, karşı istikamete fırlayacak şekilde patlar. Buna fiziksel patlama denir. İçinde yanıcı gaz olsun olmasın bütün tüplerde fiziksel patlama tehlikesi vardır. Çoğu tüplerde emniyet valfi vardır. Basınç arttığında valf açılır ve gaz boşalır. Bu taktirde yukarıda anlatılan Oksijen oranını azaltma ve kimyasal patlama tehlikelerine sebebiyet verebilir. Piknik tüplerinde ise emniyet valfi olmadığından sıcaklığın artışı ile fiziksel patlama kaçınılmazdır. Sıvılaştırılmış gaz bulunan tüplerde sıvı miktarı ne kadar fazla ise patlama riski o kadar azdır. Bu nedenle boş tüp dolu tüpten daha tehlikelidir. Tüpler direkt Güneş ışığına maruz bırakılmamalı, aşırı sıcak ortamda tutulmamalıdır. Piknik tüplerinin üzerine çapı büyük kazan konulmamalıdır.

    Ekli Dosyalar:

  16. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    evet özellikle büyük kazan olayı ; piknik tüpleri üzerine büyük geniş tencere-kazan koyarak ısıtma/pişirme işlemi yapılıyor , tencere ısınması ile alt kısma yayılan ısı (tencere büyük olduğundan ısı alt tarafada yayılıyor) tüpü ısıtıyor ısınma devan ediyor ve ısınma çok fazla olduğunda içindeki sıvı lpg kaynayarak yüksek basınç oluşması(emniyet valfi de olmadığından) ile bir süre sonra tüpün patlamasına neden olabiliyor.
  17. Talha Taflıoğlu Gruplar Koordinatörü

    • Site Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    118179
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    ERPİLİÇ Entegre Tesisleri
    Tüp doluyken alev alırsa füze gibi fırlayabilir. Basınç düşene kadar roket gibi gider.

    Boşalmaya yakın kendi basıncı bittiğinde atm basıncından içine hüp diye alevi çektiği an patlama gerçekleşir tüp şarapnel parçalarına ayrılır.

    Fazla edebiyata gerek yok özeti bu ;)

    İllaki dolu tüpün nasıl patladığını görmek istiyorsanız silahla bi el kurşun atın :D yukarıda yazdıklarım boşalmaya yakın olan tüpün yanar halde patlamasının sebebidir.
  18. m_gezer21 İSGforum Üyesi

    Tüpün içerisindeki LPG, bağlı olan cihazın ihtiyacı olan debiyi sağlayabilmek amacıyla dış ortamdan aldığı ısı enerjisiyle kaynayarak gaz fazına geçer. Tüplerin içerisindeki gazın basıncı ortam sıcaklığına bağlı olarak 2-3 bar arasında değişir, buna rağmen tüplerin işletme (çalışma) basıncı 17,5 bar olacak şekilde tasarlanır. Tüplerin üzerinde bulunan emniyet valfleri tüpün içerisindeki basınç 26,5 barın üzerine ulaştığı takdirde açılarak yüksek basınçlı gazı dışarıya tahliye eder ve tüpün içerisindeki basıncın daha da yükselerek tüpün patlamasını önler. Tüpler imalattan çıktıktan sonra hidrostatik mukavemet testinden geçerler. Bir tüpün patlaması için tüpün içerisindeki basıncın çok yüksek değerlere (50 bar ve üzeri) çıkması, belirli bir sürenin üzerinde yangın içerisinde kalması ve emniyet valfinin açılmaması gerekir. Basında çıkan birçok “tüp patladı” şeklindeki haberlerde asıl kastedilen patlama tüpün değil, ortama yayılan gazın bir ateş kaynağıyla birleşerek patlamasıdır. Bu sebeplerden dolayı evlerde kullanılan tüplerin mukavemet ve kaçak testlerinden geçtiğinden ve emniyet valflerinin çalışır durumda olmalarından mutlaka emin olunmalıdır.
  19. Behçet Nafiz İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    42455
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Göçmenoğlu Mühendislik ltd.şti.
    Mesut Bey,
    Burada kasıt LPG tüpüdür diye düşünüyorum.LPG tüpleri bir defa doldurulduktan sonra boş tüp diye birşeyden söz etmek mümkün değildir.Normal kullanım şartlarında piknik tüplerinde 200 gr a kadar,ev tüplerinde 500 gr a kadar sanayi tüplerinde ise 3 kg a kadar gaz kalmaktadır.Tüpü ters çevirip vanasını açıp su şeklinde boşaltsanız dahi tüpün içerisinde gaz fazı diye isimlendirilen bölümü kalacaktır.Dolayısıyla boş gaz tüpü denilen tüpler gerçekte boş değildir.
    Tüplerin yatık olarak kullanılmaması konusu ise valf ve regülatöre likit,pislik ve su gelme ihtimalini ortadan kaldırmak içindir.Eğer gaz likit olarak dedantörden sonrasına geçer ve orada genleşirse bütün hortum valf vs yi patlatır.Çünkü dedantör aynı zamanda bir cekvalf tir.İYİ GÜNLER DİLERİM.