1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Basınçlı gaz tüpleri depolanması

Konusu 'İş Ekipmanlarında Emniyet' forumundadır ve Ersin Bozkurt tarafından 29 Mart 2013 başlatılmıştır.

  1. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    “PARLAYICI, PATLAYICI, TEHLİKELİ VE ZARARLI MADDELERLE ÇALIŞILAN İŞYERLERİNDE VE İŞLERDE ALINACAK TEDBİRLER HAKKINDA TÜZÜK
    Madde 94 - Basınçlı gaz tüplerinin üzerine, aşağıdaki bilgiler silinmeyecek şekilde ve oyuk olmamak şartıyla yazılmış olacaktır.
    a. İmalatçı firmanın adı,
    b. Seri numarası,
    c. Doldurulacak gazın cinsi,
    d. Boş ve dolu ağırlığı ve hacmi,
    e. En çok doldurma basıncı,
    f. İmal tarihi.
    İmalatçı firma, gaz tüpleri ile birlikte kontrol veya garanti belgesini de alıcıya vermek zorundadır.

    Madde 100 - Basınçlı gaz tüplerinin depolanmasında aşağıdaki tedbirler alınacaktır:
    a) Dolu tüpler sıcaklık değişmelerine, güneşin dik ışınlarına, radyasyon ısısına, soğuğa ve neme karşı korunmuş olacaktır.
    b) Dolu tüpler işyerlerinde depolanmasında mümkün olduğu kadar az miktarda tüp bir arada bulundurulacak, tüpler yangına dayanıklı ayrı binalarda veya bölmelerde, radyatör ve benzeri ısı kaynaklarından uzak bulundurulacak ve tüplerin devrilmesine veya yuvarlanmasına karşı tedbirler alınacaktır.
    c) Tüpler, içinde bulunan gazın özelliğine göre ayrılarak depolanacak, boş tüpler ayrı bir yerde toplanacaktır.
    d) Tüplerin depolandığı yerlerin uygun havalandırma tertibatı olacak ve bu yerlerin yeteri kadar kapısı bulunacaktır.
    e) Yanıcı basınçlı gaz ihtava eden tüplerin depolandığı yerlerde ateş ve ateşli maddeler kullanma yasağı uygulanacaktır.”


    FİRMA UYARILARI VE MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMLARINDAN ALINAN BİLGİLER:
    GENEL OLARAK BASINÇLI GAZ TÜPLERİ İLE İLGİLİ BİLGİLER VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ:
    Sanayide kullanılan basınçlı gaz tüplerinin belirli gruplara ayrılarak depolanması emniyetin sağlanması açısından gereklidir. Örneğin farklı gruplara ait olan OKSİJEN ve ASETİLEN tüplerinin yanyana depolanmama nedeni; yangın gibi istenilmeyen durumlarla karşılaşıldığında birlikte yaratacakları tehlikenin büyüklüğündendir.
    Günümüzde üçyüzden fazla saf gaz ve gaz karışımının kullanıldığı düşünülürse, hepsinin karakteristik özelliklerinin herkes tarafından bilinemeyeceği açıktır. Bu nedenle, istenmeyen durumlarda olabilecek tehlikeleri azaltacak çok basit bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemde, ürünleri özellklerine göre gruplara ayırarak depolamak esas alınmaktadır.
    Kazalar herhangi bir zamanda meydana gelebilir. Bu yüzden tüpler, geri verilene kadar sürekli olarak gruplama yöntemi ile depolanmalıdır.
    TANIMLAR
    Yanıcı: Katı, sıvı ve gaz hallerinde havada ( atmosferik şartlarda ) yanabilen maddeler. Hava ile karıştırılan yanıcı bir gaz ateşlendiğinde patlama meydana gelebilir.

    Korozif: Katı maddeler ile reaksiyona girerek bu maddelerin yüzeyinde oksit veya tuz oluşmasına neden olan maddeler. Cilde veya göze bulaştığında kalıcı tahribat yapabilir.

    Toksik: Hangi fiziksel özelliğe sahip olursa olsun cilde bulaşma, yutma veya solunum yoluyla canlıların bünyesi üzerinde zehirleyici etki yapan maddeler.

    Kendiliğinden tutuşan ( Pirofirik ): Kendi kendine tutuşma özelliğine sahip maddeler
    Yakıcı ( Oksitleyici ): Yanmayı şiddetle hızlandırıcı maddeler

    1. GRUP
    2. GRUP
    3. GRUP
    4. GRUP
    5. GRUP
    6. GRUP
    Yanıcı Olmayan
    Korozif Olmayan
    Az Toksik
    Yakıcı

    Yanıcı
    Korozif Olmayan
    Az Toksik

    Yanıcı
    Korozif
    Toksik

    Toksik ve/veya Korozif
    Yanıcı Olmayan
    Yakıcı

    Kendiliğinden tutuşan
    ( Pirofirik )

    Çok Toksik
    Argon, Karbondioksit, helyum, azot, oksijen
    Asetilen, hidrojen, propan, bütan
    Amin, merkaptan ve halojenli hidrokarbonlar içeren özel gaz karışımları
    Hidrojen klorür, flor ve florürler, asit gazları
    Silan
    Arsin, fosfin, azot oksitler


    DEPOLAMA
    Birlikte depolanabilen ve depolanamayan gruplar :
    • GRUP 1 ve GRUP 4 birlikte depolanabilir
    • GRUP 2 ve GRUP 3 birlikte depolanabilir
    • GRUP 5 hiçbir grupla birlikte depolanamaz
    • GRUP 6 hiçbir grupla birlikte depolanamaz
    • GRUP 1 ve GRUP 2 birlikte depolanamaz
    • GRUP 3 ve GRUP 4 birlikte depolanamaz
    • GRUP 2 ve GRUP 4 birlikte depolanamaz
    • BOŞ tüplerle DOLU tüpler her zaman birbirinden ayrı depolanmalıdır.

    BASINÇLI GAZ TÜPLERİNİN DEPOLANMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR
    • Grup 1 ve 4'e dahil tüpler iyi havalandırılan alanlarda depolanmalıdırlar. Hava giriş ve çıkışını alttan ve üstten olacak şekilde, doğal veya mekanik yoldan sağlamak gereklidir.
    • Grup 2 ve 3'e dahil tüplerin depolandığı alanlarda elektrik tesisatı, cihazlar vb. onaylı ex-proof malzemeden oluşmalı ve iyi havalandırma şartları sağlanmış olmalıdır. Ya da açık hava şartlarında - ısı yayan kaynaklardan ve direkt güneş ışığından korunmuş şekilde - üzeri kapatılmış alanda depolanmalıdır.
    • Bütün tüpler, iç basıncın artmasına neden olacak ısı yayan kaynaklardan uzak alanda depolanmalıdır. Tüpler yaklaşık 55 °C üzerinde sıcaklığa maruz kalmamalıdırlar.
    • Tüpler direkt güneş ışığı altında depolanmamalıdır. Güneşte bırakılan tüplerin iç sıcaklığı istenmeyen değerlere yükselebilir ve ayrıca tüpün üzerindeki etiketlerin ve işaretlerin solmasına neden olabilir.
    • Grup 5 ve 6 daki tüpler mutlaka açık havada , çevresinde fazla dolaşılmayan özel alanlarda depolanmalıdır. Yerleşim yerlerinden, ısı yayan kaynaklardan ve yanıcı maddelerden uzak alanlarda, direkt güneş ışığından korunmuş vaziyette depolanmalıdır.
    • Tüplerin depolandığı alanın zemini toprak olmamalı, eğim, çukur, çatlak vb. bulunmamalıdır.
    • Tüp depo alanının içinde veya çevresinde yanıcı maddeler istiflenmemeli , depolanmamalıdır.
    • Tüplere ulaşma kolaylığı sağlamak açısından, depo alanında yürüyüş yolları için yer bırakılmalıdır.
    • Açık alanda depolanan tüplerin, alan dışına devrilmelerini önlemek için etrafı emniyet çiti ile çevrilmelidir.
    • Depo alanı içindeki tüpleri gruplara ayırdıktan sonra her grubun özelliği tabelalar asılarak belirlenmelidir.
    • Gerekli yerlere uyarı işaretleri ve posterler asılarak kullanıcılara bilgi verilmelidir.
    • Tüp depo alanında çalışan kişiler mutlaka çelik burunlu iş ayakkabısı ve iş eldiveni giymelidirler.
    • Tüp depo alanında an az 2 adet 12 kg'lık kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü bulundurulmalıdır.
    • Yangın durumunda, tüp soğutma işleminde kullanmak amacıyla ve tüp depo alanına ulaşabilecek mesafede hidrant veya basınçlı bol su kaynağı bulunmalıdır.

    TÜP DEPO ALANLARI YERLEŞİM TÜRLERİ
    Gruplar arasına Emniyet Mesafesi koyarak depolama
    Yanyana depolanamayan gruba ait tüplerin arasına asal gaz yerleştirerek emniyet mesafesini bu şekilde sağlamak gerekir.
    Grupların yanmaz duvarlarla, dolu ve boş tüplerin çözülebilen zincir yardımıyla ayrılması ve emniyet mesafesi yerine araya yanmaz duvar konularak dolu ve boş tüplerin ayrı depolanması gerekir. Aşağıda belirtilmiş olan hususlar, basınçlı veya sıvılaştırılmış gaz tüplerinin emniyetli bir şekilde kullanılmaları ve depolanmaları için geçerlidir. Ancak tüplerin içindeki gazların koroziflik, zehirleyicilik, yanıcılık, parlayıcılık veya radyoaktiflik gibi özelliklere sahip olmaları durumunda ilave tedbirler de gereklidir.
    GENEL
    • Basınçlı gaz tüplerini sadece bu konuda tecrübeli ve eğitimli kişiler kullanmalıdır.
    • Tüplerin depolanması ile ilgili tüm kurallar ve resmi mevzuat uygulanmalıdır.
    • Dolumu yapan firma tarafından tüp üzerine konulan ve içindeki gazı tanıtan etiketler kesinlikle kopartılmamalıdır.
    • Kullanımdan önce tüpün içinde hangi gazın bulunduğundan emin olunmalıdır.
    • Tüpün içindeki gazın özellikleri ve tehlikeleri mutlaka bilinmelidir.
    • Tüpleri kullanıma almadan önce acil bir durumda ne yapılacağı önceden planlanmalıdır.
    • Gazın kullanımı ile ilgili herhangi bir tereddüt durumunda mutlaka gazı veren firmaya başvurulmalıdır.
    • Tüpler, valfler ve diğer gaz ekipmanlarının kontrol ve testleri sistemli olarak zamanında yapılmalıdır.

    KULLANIM
    • Sağlam iş eldiveni kullanılmalıdır.
    • Tüp imalatçısı tarafından aksi belirtilmediği sürece tüpler valf veya kapaklarından tutulup kaldırılmamalıdır.
    • Kısa mesafeler içinde olsa dahi tüpler mutlaka tüp arabası veya uygun bir tertibat ile nakledilmelidirler.
    • Tüpler kullanım yerinde dik olarak ve sağlam bir şekilde sabitlendikten sonra kapakları çıkartılmalıdır.
    • Gazı kullanırken gözlük veya yüz siperi kullanılmalıdır. Gazın özelliklerine ve basıncına göre normal iş gözlüğü, yüz siperliği veya yüzü komple örten maske kullanılmalıdır.
    • Özellikle zehirleyici gazlar ile çalışılan yerlerin yakınında mutlaka bir solunum cihazı bulunmalıdır.
    • Gaz kaçak kontrolleri sabunlu su kullanarak yapılmalıdır.
    • İlk yardım, yangın söndürme, soğutma veya acil yıkama için yeterli miktarda su bulundurulmalıdır.
    • Gaz, tüp basıncından daha düşük basınçlarda kullanılacak ise (ki genellikle bu durum söz konusudur) tüpe mutlaka uygun bir regülatör bağlanmalıdır.
    • Tüpü kullanım sistemine bağlamadan önce sistemden herhangi bir nedenle tüpe geri akışı engelleyecek tedbirler alınmalıdır (çek valf, alev tutucu vs.)
    • Tüpü bağlamadan önce bütün gaz sisteminin özellikle çalışma basıncı ve malzeme uygunluğu başta olmak üzere her bakımdan kullanılacak gaz ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.
    • Likit haldeki gazların kullanım sistemi içinde kapalı kalmasının, likitin genleşmesinden dolayı sistemin patlamasına neden olacağı unutulmamalıdır.
    • Elektrik sisteminin kullanılan gazların özellikleri ile uyumlu olması gereklidir (Alev sızdırmazlık vs.)
    • Tüp basıncını yükseltmek için direkt alev veya elektrikli ısıtma kesinlikle kullanılmaz. Tüpler 55ºC nin üzerinde sıcaklıklara maruz bırakılmamalıdırlar.
    • Tüplerden alınan gazlar tüplere tekrar doldurulmaz.
    • Bir tüpten diğerine kesinlikle gaz aktarması yapılmamalıdır.
    • Likit gaz ihtiva eden tüpler, likit çekişini hızlandırmak için kesinlikle basınçlandırılmamalıdır. Hızlı likit çekişi ihtiyacı doğduğu zaman gazı veren firma ile temasa geçilmelidir.
    • Tüpler kesinlikle tekerlek olarak, destek amacı ile veya içindeki gazı kullanmaktan başka bir amaç için kullanılmamalıdır.
    • Oksijen veya yanmayı destekleyen başka gaz tüplerinin valflerine kesinlikle yağ, gres veya başka yanıcı madde değmemelidir.
    • Tüp valflerinin çıkış ağızları üzerinde başta yağ ve su olmak üzere hiçbir kirlilik bulunmamalı, ağızlar devamlı temiz tutulmalıdır.
    • Tüpler mekanik şoklara ve darbelere maruz bırakılmamalıdır.
    • Tüp valfleri veya emniyet tertibatları üzerinde kesinlikle tamir yapılmamalıdır. Hasar durumunda derhal gazı veren firmaya haber verilmelidir.
    • Tüp kullanım yerine bağlanmış olsa dahi gaz kullanılmadığı zamanlarda valfi kapatılmalıdır.
    • Tüp boşalıp kullanım yerinde söküldükten sonra valf ve tüp kapakları derhal takılmalıdır.

    DEPOLAMA
    • Tüpler sadece bu amaç için yapılmış, çok iyi havalandırılan ve tercihen üzeri açık mahallerde depolanmalıdır.
    • Tüplerin depolandığı mahallerde ateş, ark veya herhangi bir ısı kaynağı kesinlikle bulunmamalıdır.
    • Tüp depo mahalleri temiz ve düzenli tutulmalı, yetkisiz kişilerin buralara girmelerine engel olunmalıdır. Buralarda tüp depolandığını belirten işaretler görünür şekilde asılmalıdır.
    • Tüp depo mahalleri içinde veya yakınında çıplak ateş yaratılmasına ve sigara içilmesine engel olunmalıdır.
    • Depolanan tüpler devrilmeyecek veya yuvarlanmayacak şekilde emniyete alınmalıdır. Tüpler her zaman dikey olarak tutulmalı, mümkünse valflere kapak takılmalı, tüp kapakları ise her zaman takılı bulunmalıdır.
    • Açık havada depolanan tüpler paslanmaya ve ağır hava şartlarına karşı (güneş, kar, fırtına vs.) korunmalıdır. Tüpler ayrıca korozyona neden olacak ortam ve şekillerde tutulmamalıdır.
    • Dolu ve boş tüpler ayrı olarak depolanmalı, dolu tüplerin kullanılmasına önce gelenlerden başlanmalıdır.
    • Tüpler, içlerindeki gazın yanıcılık, yakıcılık, zehirlilik vs. özelliklerine göre gruplara ayrılarak depolanmalıdır.
    • Oksijen veya yanmayı destekleyen diğer gazların tüpleri, yanıcı gaz tüplerinden en az 3 m. uzakta veya ateşe dayanıklı bir duvar ile bu tüplerden ayrılmış olarak depolanmalıdır.
    • Mümkün olduğunca az miktarda yanıcı veya zehirleyici gaz tüpü stokta tutulmalıdır.
    • Yanıcı ve parlayıcı gaz tüpleri, diğer yanıcı maddelerden ayrı olarak depolanmalıdır.
    • Depolanan tüplerin genel durumları ve tüplerden kaçak olup olmadığı sık sık ve sistemli olarak kontrol edilmelidir.
    • Yanıcı veya zehirleyici gaz tüplerinin bulunduğu mahallere girerken havadan bu gazlardan bulunup bulunmadığı bu iş için uygun cihazlar kullanılarak tespit edilmelidir.

    ÇOK KULLANILAN OKSİJEN VE ASETİLENLE İLGİLİ BİLGİLER VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ:
    ASETİLEN
    Kaçak Kontrolü
    Karakteristik sarımsak kokusundadır. Kaçak kontrolü için sadece sabunlu su kullanılmalıdır.

    Valfler
    Valfler (TS 1520)
    Malzeme
    Pirinç/Çelik
    Çıkış Ölçüsü
    Kelepçeli bağlantı

    Tehlikeler
    • Tüpler yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında Asetilen bozunması nedeniyle patlama riski oluşur.
    • Gaz kaçağı durumunda kapalı mahallerde Oksijeni azaltarak boğucu etki yaratır.
    • Havadan hafif olduğundan gaz, yüksek yerlerdeki ceplerde ve tavanda toplanır.
    Depolama
    Asetilen sıvı halde ve asetonda erimiş olarak basınçlı tüpler içinde depolanır.
    Emniyet Tedbirleri
    • Oksijen ve korozif maddelerden ayrı olarak uzakta (en az 3m) depolanmalıdır.
    • Asetilen bulunan yerlerin en az 6 m dahilinde sigara içilmez, çıplak ateş, kıvılcım ve elektrik arkı yaratılmaz. El feneri dahi tehlikeli olabilir.
    • Gerek yanıcı maddeler gerekse diğer maddelerin depolandığı mahaller temiz ve tertipli tutulmalıdır.
    • Asetilen kullanmaya başlanmadan önce özellikleri ve tehlikeleri mutlaka öğrenilmelidir.
    • Depo ve kullanım yerlerinde iyi bir havalandırma sağlanmalıdır.
    • Sadece eğitimli ve tecrübeli kişiler Asetilen kullanmalı veya depo sahalarına girmelidir.
    Depolama ve kullanım alanlarına “SİGARA İÇİLMEZ” ve “ACIK ALEV KULLANILMAZ” yazılı uyarı levhalar asılmalıdır. Depolama veya kullanım alanlarında tutuşturma kaynağı bulunmamalıdır. Havalandırılmış yerlerde kullanılmalıdır. Tüpler fiziksel hasardan korunmalıdır. Serin, kuru, iyice havalandırılmış, parlayıcı ve yanıcı maddelerden uzak yerlerde ve yoğun trafik olan yerlerin ve acil çıkışların uzağında tutulmalıdır. Mümkünse tüpler üstü sundurmayla örtülmüş ve diğer binalarla bitişik olmayan bir yerde depolanmalıdır. Tüplerin depolandığı yerde sıcaklığın 50 C’yi aşmaması gerekir. Tüpler, düşme veya devrilmelerine karşı dik ve sağlam şekilde bağlanmış olarak depolanmalıdır. “İlk giren - ilk çıkar” envanter sistemi kullanılarak dolu tüplerin uzun zaman depoda kalmaları önlenmelidir. Tüp vanası her kullanımdan sonra ve tüp boşaldığında kapatılmalıdır. Tüpler sürüklenmemeli, kaydırılmamalı veya yuvarlanmamalıdır. Tüplerin taşınmasında tüp arabaları kullanılmalıdır. Tüpler, tüp dolum basıncından daha düşük basınçta çalışan boru veya tesisata bağlanacak ise basınç düşürücü regülatör kullanılmalıdır. Hiçbir şekilde, ürünün tüpten çıkış hızını yükseltmek için tüp ısıtılmamalıdır. Tüpe geri dönüşü önlemek için çıkış hattı üzerinde alev tutucu ve geri döndünnesiz yana (check valve) kullanılmalıdır. Oksijenle kesme ve kaynak işleminde kullanılan asetilen hortumunun hamlaca bağlı ucuna çek-valf, basınç düşürücüye bağlı ucuna ergiyen metal tapalı alev tutucu takılmalıdır. Aynı donamm oksijen hortumunun iki ucuna da takılmalıdır. Bu yöntemle, çok sık rastlanan alev geri tepme olayı önlenir.
    OKSİJEN:
    Depolama : Tüpler; paslanmaya ve sert havaya karşı korunaklı, çok iyi havalandırılmış bir sahada depolanmalıdır. Depolama esnasında tüp sıcaklığının – 40 °C’nin altına
    inmeyecek, 45 °C’nin üstüne çıkmayacak şekilde önlem alınmalıdır. Tüpler yangın riskinden ari ve ısı/tutuºturucu kaynaklardan uzak bir yerde muhafaza edilmelidir. Depolama sahası
    temiz tutulmalı ve yalnızca yetkili personel girebilmelidir. Depolama sahasına “Sigara İçilmez ve Açık Alev Kullanılmaz “ uyarı levhası asılmalıdır. Depolama sahası uygun tehlike
    uyarıcı işaretlerle işaretlenmelidir. Depolanan tüpler, devrilmeyecek ve yuvarlanmayacak şekilde tutulmalıdır. Tüp valfleri sıkıca kapatılmalı ve koruyucu kapakları yerinde olmalıdır.
    Dolu ve boş tüpler ayrı ayrı depolanmalı ve ilk önce eski stok kullanılacak şekilde dolu tüpler ayarlanmalıdır. Oksijen gibi oksitleyici tüplerle parlayıcı ve yanıcı gaz tüpleri ayrı ayrı
    depolanmalıdır.
    Tüplerin işaretlenmesi, kontrolü, kullanımı vb. özet bilgilere aşağıdaki internet adresinden ulaşabilirsiniz:

    http://www.habas.com.tr/kuruluslar.aspx?kr=1&sayfa=58
    http://www.the-signer.com/kocgrubu/emniyet_gaz.htm
    http://www.ahmetsertkan.com/2008/09/yksek-basinli-tplerin-depolanmasi-ve.html
  2. Niyazi Ateş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    Uzman Adayı
    elinize sağlık fakat burada GRUP1-GRUP 6 tablo şeklinde çıkmamış bunu nasıl buluruz. teşekkürler
  3. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    jpg resim yaparak Ersin bey paylaşırsa güzel olurdu...
  4. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi

    Ekli Dosyalar:

  5. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
  6. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
  7. halit sönmez İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    70912
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Çankaya OSGB
    Çok yararlı, ellerinize sağlık.
  8. Nil Gün İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    28762
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Ersin Bey'in bilgilerine ek olarak bunları da eklemek isterim arkadaşlar. Elimde tamamı da bulunmaktadır. ama bu bilgilerin yeterli olacağını düşündüm.

    Ekli Dosyalar:

  9. Nilay Akkan İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    108955
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Merhaba, bu konuya ilgili çalışmamı sizlerle paylaşmak isterim.

    Ekli Dosyalar:

  10. bengisu mutlutürk İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Merhaba, konu ile ilgili çalışmalarınız için teşekkürler.
    Fabrikamızda kullanılan oksijen tüplerinin tarihleri çok eski, ama benden önce yapılan testlerden geçmişler. Şimdi ben yenilerini aldırmak istiyorum fakat yönetmelikte tüplerin ömürleri hakkında bir bilgi de bulamadım. Gözümden kaçmış olabilir yardımcı olabilirseniz sevinirim.
  11. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    “Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği” (99/36/AT) kapsamında sanayi,hastanelerde ,diğer bazı alanlarda yaygın olarak kullanılan oksijen, azot, argon, karbondioksit ve asetilen gibi sınai ve tıbbi gazlar için kullanılan yüksek basınçlı tüplerin kullanım ömürleri, tüplerin kullanım şartlarına ve dolum sayılarına bağlı olarak, 30-40 yıldan fazla olabilmekte, özellikle bazı yüksek basınçlı tüplerde kullanım ömrü daha da uzun olabilir. Tüplerin emniyetli olarak kullanılması ve kullanım ömrünü belirleyen en önemli kriter ise her tüpün belirli aralıklarla “Periyodik Kontrol” işlemine tabi tutulmasıyla belirlenir.Her tüpün dolumdan önce, doluma uygun olup olmadığı dolumu yapan yetkili firma tarafından kontrol edilmeli ve sadece uygun tüplerin dolumu gerçekleştirilmeli,uygun olmayan tüplere dolum yapılmamalı
  12. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    SINAİ GAZ TÜPLERİNİN KONTROLÜ

    TS 1519’a göre imal edilmiş Dikişli Çelik Tüpler ve TS 11169’a göre imal edilmiş Dikişsiz çelik tüplerin periyodik test, muayene ve bakımları TS 7450 standardında belirtilmiştir. TS 7450 standardına uygun olarak muayene deney ve bakım işlemi, sadece Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından Yeterlilik Belgesi verilmiş dolum tesisleri bünyesindeki tüp test istasyonları tarafından gerçekleştirilebilir. Tüplerin test periyotları depoladığı gaz cinsine göre 5 veya 10 yıl olarak TS 7450’de belirtilmektedir.

    PERİYODİK KONTROLÜN AMACI

    TS 1519 ve TS 11169’a göre imal edilen tüplerin, dolumu yapılan gaz cinslerine göre bir kullanım süresi vardır. Bu süre sonunda tekrar tüpü kullanabilmek için TS 7450’de belirtilen kurallar dahilinde testten geçirilmesi gerekmektedir. Yetkili atölyenin kontrolleri yapıp ve bunu onaylamasıyla dolum için bu tüpler tekrar kullanılabilir. Hem kullanıcının ve hem de dolumu gerçekleştirilen firmanın can ve mal güvenliğini açısından TS 7450’ de belirtilen kullanım süreleri sonunda tüplerin testlerinin yapılması zorunludur.
  13. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    tüplerin kullanım ömrü ile ilgili olarak;

    1-Raf ömrü (içine konan oksijen/gaz/vb.nin verimli olarak kullanılabileceği süre)

    2-Test ömrü (tüpün bir sonraki hidrostatik/vb.test işlemine tabi tutulacağı zamana kadar geçen yasal süre [kimi tüpler için 5 yıl, kimileri için 10 yıl olabilir])

    3-Tüpün malzeme ömrü (tüpün hangi malzemeden imal edildiğine bağlı olarak, verimli ve sorunsuz olarak kullanılabileceği süre [bunun yasal bir limiti yoktur; iyi ve doğru kullanırsanız ömrünü uzatırsınız; ancak örneğin çelik malzemelerde bu süre ortalama 30 yıl kadardır]
    --- Tekrar yazılan mesaj birleştirildi, 13 Mart 2015 ---
    TÜPLER
    1. Üretim :
    Tüpler, depoladığı gazın uyguladığı basınç kuvveti nedeniyle bazı fiziksel özelliklere sahip olmak
    zorundadır. Yapılarına göre aşağıdaki şekilde ikiye ayrılmaktadırlar;
    a) Dikişsiz tüpler : Sıcak haddelenmiş ham metalin dövülmesi veya uygun fiziksel ve
    kimyasal özelliklere sahip boruların sıcak şekillendirilmesi ile imal edilir. İlgili Standard
    TS11169/ISO4705 ( TS EN 1964-1, TS EN 1964-2, TS EN 1964-3)
    b) Dikişli tüpler : Uygun fiziksel ve kimyasal özelliklere haiz saclardan şekillendirilerek iki veya
    üç parçalı halde kaynak ile birleştirelerek imal edilir. İlgili Standardlar, TS 1519/ISO4706, TS11170.
    2. Teknik Özellikler :
    Tüplerin kalitesini, kullanılan çeliğin türü uygulanan işlemler ve tekniği belirler. Tüp imalatı
    için seçilecek çelikte; akma mukavemeti, kopma mukavemeti, çekme mukavemeti, uzama
    katsayısı, çeliğin kimyasal bileşimi çok önemlidir. İmal edilen tüpler mutlaka ısıl işlemden
    geçirilmelidir. Bu suretle tüplere çalışma şartlarına uygun mukavemet ve özellikler kazandırır.
    Hatalı yapılan bir ısıl işlem sonucunda tüpde şişmeler, deformasyon, çarpma direncinde düşüklük
    görülebilir.
    3. İşaretleme :
    Dikişsiz çelik çekme tüplerin işaretlenmesi TS11169/ISO4705, dikişli tüplerin ise
    TS1519/ISO4706 standardlarına uygun olarak yapılması gereklidir. Tüpler, gaz cinslerine uygun
    olan renklerde boyanmalı, yazı ile işaretlenmelidir. Ayrıca tüplere takılacak vanalar üzerinde de
    TS 1520’ye uygun olduğuna dair işaret bulunmalıdır.Tüpler TS7450’ye göre periyodik olarak
    muayeneye tabi tutulmalı ve muayene tarihi tüp üzerine işaretlenmelidir.
    a) Renkler ile işaretleme :
    Tüpler aşağıda belirtilen renkler ile boyanmalı, tüpün içindeki gaz cinsinin adı çevresel olarak
    kontrast renkli bir boya ile tüp tabanından 2/3 yüksekliğe, tüp üzerine yazılmalıdır.
    Asetilen tüpleri : Sarı RAL 1018
    Oksijen tüpleri : Mavi RAL 5002
    Argon tüpleri : Açık Mavi RAL 5012
    Azot tüpleri : Yeşil RAL 6029
    Helyum tüpleri : Kahverengi RAL 8008
    Yanıcı gaz tüpleri : Kırmızı RAL 3020
    Diğer gazlara ait tüpler : Gri RAL 7000
    Medikal amaçlı kullanılan gaz tüplerinde ise yukarıdaki temel renklere ek olarak TS3402
    standardında belirtilen işaretlemeler yapılmalıdır.
    b) Yazı ile işaretleme :
    Tüplerin boyun kısmına derinliğı 0,5 mm’yi geçmeyecek şekilde oyma yazı ile aşağıdaki bilgilerin
    yazılmış olması gerekir;
    Tüp başının bir yanal yüzeyindeki işaretler
    - Firmanın ticari ünvanı, kısa adı, adresi veya tescili markası,
    - TS 11169’un işareti ve numarası,
    - İmalat seri no,
    - Isıl işlemi,
    - Çeliğin akma sınırı ( N/mm2),
    - En küçük et kalınlığı ( mm ),
    - Tüpün boş kütlesi ( valf ve kapak hariç ) ( kg ),
    - Muayene yapan firma veya kuruluşun tescili damgası,
    Tüpün başının karşıt yanal yüzeyindeki işaretler
    - Tüp sahibi firma adı veya markası,
    - Tüp sahibi firmaya ait tüp numarası,
    - Deney basıncı ( DB ) ( Bar ),
    - Işletme basıncı ( İB ) ( Bar ),
    - Tüp boş kütlesi ( kg ) ( valf ve kapak dahil ),
    - Gazın cinsi,
    - İlk muayene yapan firma veya kuruluşun tescilli markası,
    - Sonraki muayeneleri yıl/ay,
    - Muayene yapan firma veya kuruluşun tescilli damgası.
    4. Sınai Gaz Tüplerinin Bakımı :
    TS 1519’a göre imal edilmiş Dikişli Çelik Tüpler ve TS 11169’a göre imal edilmiş Dikişsiz çelik
    tüplerin periyodik test, muayene ve bakımları TS 7450 standardında belirtilmiştir. TS 7450
    standardına uygun olarak muayene deney ve bakım işlemi, sadece Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
    tarafından Yeterlilik Belgesi verilmiş dolum tesisleri bünyesindeki tüp test istasyonları tarafından
    gerçekleştirilebilir. Tüplerin test periyotları depoladığı gaz cinsine göre 5 veya 10 yıl olarak TS
    7450’de belirtilmektedir.
    a) Periyodik Kontrolün Amacı :
    TS 1519 ve TS 11169’a göre imal edilen tüplerin, dolumu yapılan gaz cinslerine göre bir kullanım
    süresi vardır. Bu süre sonunda tekrar tüpü kullanabilmek için TS 7450’de belirtilen kurallar
    dahilinde testten geçirilmesi gerekmektedir. Yetkili atölyenin kontrolleri yapıp ve bunu
    onaylamasıyla dolum için bu tüpler tekrar kullanılabilir. Hem kullanıcının ve hem de dolumu
    gerçekleştirilen firmanın can ve mal güvenliğini açısından TS 7450’ de belirtilen kullanım süreleri
    sonunda tüplerin testlerinin yapılması zorunludur.
    b) Yüksek Basınçlı Tüplerin Bakımı :
    Tüplerin bakımı için TS 7450’de belirtilen farklı kontrol safhaları aşağıda özetlenmiştir.
    1- Tüpler içerisinde gaz olup olmadığının kontrolü :
    Vananın açık olması kesinlikle tüp içerisinde gaz olmadığını ifade etmez, vana kirlenme
    ve/veya kilitlenme suretiyle kapalı olabilir. Tüpte gaz var ise, tespit edilip boşaltılmalıdır.
    2- Tüp koruma başlığının ve vananın sökülmesi :
    Tüpün üzerindeki koruma başlığı çıkarıldıktan ve tüp içerisinde gaz olmadığından emin
    olduktan sonra, vana dönme momenti kontrollü torkmetre ile sökülür.
    3- Tüp boynunda markalamış bilgilerin okunması ve tesbiti:
    İmalatçı firma tarafından yazılan bilgiler,
    - İmalatçı adının,
    - İmalatçı tarihinin,
    - İmalatçıya ait tüp numarasının
    - İşletme basıncı ( İB ) ve test basıncının ( TB ),
    - Boş ağırlığının ( vana ve kapak dahil ), tespit edilmesi gerekmektedir.
    Aşağıda belirtilen durumlarda tüpler hurdaya ayrılmak suretiyle imha edilirler.
    - İmalatçı firması bilinmeyen,
    - Ağırlığının belirli miktarı kaybeden,
    - Tüp üzerindeki bilgilerde değişiklik yapılmış olan,
    - Ağırlığı, test basıncı, tarihi, tüp numarası v.s.’den herhangi biri belirtilmeyen tüpler.
    4- Tüpün Fiziksel kontrolü :
    4-a Tüpün Dış Yüzey Muayenesi :
    Tüpün boyun ve gövde kısmı aşağıda belirtilen hususlar yönünden incelenir;
    - Çarpma, çökme olup olmadığı,
    - Tüp yüzeyinde derin çizik, ezik ve çatlak olup olmadığı,
    - Metalde ve kaynakta (dikişli tüpler için) kopma olup olmadığı,
    - Metal, ilavesinin olup olmadığı,
    - Tüp ayak bağlantı yerinin çökmesi,
    - Kalibrasyonlu bir kantar yardımı ile ağırlık ölçümü yapılarak tüp üzerinde yazılı dara
    bilgisi ile karşılaştırılması sureti ile genel korozyon tesbiti,
    - Ultrasonik kalınlık ölçme cihazı vasıtası ile et kalınlığındaki değişimin tesbiti,
    - Yangın izi belirtisinin bulunup bulunmadığının tespiti,
    amacıyla ayrıntılı olarak muayeneden geçirilir. Yukarıda belirtilenlerden herhangi birinde
    veya birilerinde TS7450 standardında belirtilen şartları ve toleransları karşılayamayan
    tüpler, bir daha kullanılmayacak şekilde tahrip edilerek hurdaya ayrılır.
    4-b Tüpün iç kısmının muayenesi :
    Özellikle dip kısmındaki korozyon izlerinin ve çatlakların meydana çıkarılması için tüpün iç
    kısmı fırçalandıktan sonra ayrıntılı olarak muayeneden geçirilir. Bu muayene sadece soğuk ışık
    lambası ile yapılabilir.
    5- Hidrostatik test :
    Hidrostatik test, tüplerin tehlike yaratmadan kullanılabilmesi için, dolum basıncının 1,5 katı
    basınca tabi tutulması işlemidir. Standarda uygun olarak imal edilen ve işaretlemeleri yapılan tüp
    üzerinde tüplerin işletme ve test basınçları belirtilmiştir. İmalatçı firma bu standarda göre tüpleri
    imal eder. İsminden de, anlaşılacağı gibi hidrostatik test su ile yapılan testtir. Tüpün hava ve gaz ile
    ani basınçlandırılması sonucu tehlikeli boyutta patlamasının önüne geçebilmek için tüpün su ile
    doldurulması ve su basıncına tabi tutulması sureti ile gerçekleştirilir. Tüpün kopma ve
    deformasyona uğramadan, TS7450’de belirtilen esneme toleransları ile bu testten olumlu netice
    alması halinde, boyun kısmına damga basılır ve test tarihi yazılır.
    6- Tüpün iç kısmının kurutulması:
    Tüp içerisindeki hidrostatik test suyunun boşaltılmasından sonra, daha sonradan oluşabilecek
    her türlü korozyonun önüne geçebilmek için, iç kısım Kuru Hava veya Azot ile kurutulur.
    c) Çözünmüş gaz (Asetilen) tüplerinin bakımı :
    Asetilen tüpleri, imalat sırasında iç yapıya poröz madde konulmadan önce hidrostatik testten
    geçirilmiş olup, kullanımdaki tüplere hidrostatik test yapılamaz. İmalat ve dolum işlemlerindeki bu
    özel durumları nedeniyle sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gazlardan farklı bir kontrol işleminden
    geçerler. Asetilen tüplerine yönelik periyodik muayene ve bakım yöntemleri, kabul kriterleri
    TS11791/ISO10462 standardında belirtilmiştir. Bu kontrol işlemleri aşağıda kısaca özetlenmiştir.
    1- Vananın sökülmesi:
    Vana sökme işlemine başlamadan önce tüpün boş olduğundan emin olunmalıdır. İçerisinde
    gaz olan ancak vana arızası veya tıkanıklık nedeniyle boşaltılamayan tüpler için gerekirse
    TS11791/ISO10462 standardında tarif edilen aparat kullanılarak gazın emniyetle boşaltılması ve
    vananın sökülmesi sağlanmalıdır.
    Uyarı : Asetilen tüpleri hiç bir suretle açık havada temizlenmez. Çünkü hava+asetilen
    karışımı bir anda alevlenebilir. Tüpün içerisindeki gaz boşaltılacağı zaman regülatör kullanılmalı ve
    çıkış basıncı 2 bar’ı geçmemelidir.
    2- Gözenekli maddenin kontrolü:
    Derinlik göstergesi ile yapılan bu kontrol, gözenekli maddenin ezilmiş olduğundan emin
    olmamızı sağlar. Böylece dolum sırasında saf asetilen sıkışacağı boşluk yaratılmamış olur.
    3- Dış kontrol:
    Tüpün içi gözenekli madde ile dolu olduğundan hidrostatik teste tabi tutulması mümkün
    değildir. Bunun için görsel kontrol ayrıntılı olarak yapılır. Aşağıdaki durumda bulunan tüpler
    hurdaya ayrılır:
    - Yüzeyde ezikler olan,
    - Markaları korozyona uğrayan,
    - Kaçaklar bulunan (Özellikle kaynak işleminden geçmiş tüplerde),
    - Açık ve belirgin biçimde markalaması bulunmayan (ağırlık, basınç, hacim, dara, v.s.)
    Diğer işlemler sıkıştırılmış gazlarda uygulanan işlemlerin aynısıdır.
    Tüpler yüksek basınca sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gazları ihtiva eder. Bu yüzden
    depolanmaları, işletme içinde nakilleri ve kullanımları sırasında bazı kurallara uymak gerekir.
    1. Depolama :
    a. Tüp depoları yanmayan türden malzemeden imal edilmiş, hafif çatılı, kapıları dışarı doğru
    açılır olmalıdır,
    b. Tüplerin depolandığı mahalde alttan ve üstten hava akımını sağlayacak mazgallar
    bulunmalıdır,
    c. Depoların yanında yanıcı madde bulunmamalıdır,
    d. Depolanacak gaz cinsine göre uyarı levhaları bulunmalıdır,
    e. Tüpler gaz cinslerine göre gruplandırılarak depolanmalıdır. Yanıcı ve yakıcı tüpler bir arada
    depolanmamalı, depolanacaksa arada azot, argon, karbondioksit gibi inert gazlara ait tüpler bu
    tüplerin arasına yerleştirilmelidir,
    f. Tüp depolarında sigara içilmesi yasağı konmalı ve depolara açık alev sokulmamalıdır,
    g. Tüpler dik olarak depolanmalıdır,
    h. Boş ve dolu tüpler ayrı ayrı gruplandırılmalıdır,
    i. Boş ve dolu tüplerin vanaları ve kapakları kapalı bekletilmelidir,
    j. Yanıcı gaz tüplerinin depolandığı mahallin aydınlatılması kıvılcım çıkartmayan, kıvılcım
    oluşmasını önleyecek tarzda olmalıdır.
    2. Tüplerin işletme içinde nakli :
    a. Tüpler işletme içinde nakledilirken vanaları kapalı ve kapakları takılı olarak nakledilmelidir,
    b. Nakil esnasında tüpler yan yatırılmamalı, tercihen dik vaziyette, bir araba üzerinde ve
    bağlanarak sabitlenmiş şekilde nakledilmelidir,
    c. Tüpler kesinlikle vanasından tutulup kaldırılmamalıdır,
    d. Tüpleri kaldırmak için mıknatıs, halat veya zincir kullanılmamalıdır,
    e. Tüpler düşürülmemeli ve birbirine çarpmamalıdır.
    3. Kullanım :
    a. Kullanım mahalline getirilen tüpler dik olarak kullanılmalı, tüpün üzerindeki etiketten doğru
    gazın kullanıldığı kontrol edilmelidir,
    b. Kapağı söküp vana dişleri kontrol edilmelidir,
    c. Uygun basınç düşürücü (regülatör) ve ekipman monte edilmelidir,
    d. Vanası asla yağlanmamalı ve yavaşca açılmalıdır,
    e. Tüp içindeki gaz tamamen bitmeden (~ 5 bar basınca düştüğünde); tüpün vanası
    zorlamadan kapatılmalı ve kapağı takılmalıdır. Üzerine mümkünse boş yazılı bir etiket
    yapıştırılmalıdır,
    f. Boş tüp tekrar depoya götürülmeli, boş tüpler için ayrılmış bölüme konmalıdır,
    g. Tüpler, takoz, rulo, mesnet v.s. gibi amaçlar için kullanılmamalıdır,
    h. Vanası açılmayan, kapanmayan veya gaz kaçıran tüpler üzerinde hiç bir zaman tamirat
    yapılmamalıdır.
  14. bengisu mutlutürk İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Teşekkür ederim Ersin Bey vermiş olduğunuz bilgiler için.
  15. Turgut Gökyıldız Bölüm Yöneticisi

    • Bölüm Yöneticisi
    Uzmanlık Sınıfı:
    Diğer Belge
    clip_imag2.jpg

    clip_imag222e002.jpg

    Eksiklik var mı
  16. Nilay Akkan İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    108955
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    fotoğraftan çok gözükmüyor ama depolanabilir ve depolanamayan gaz cinslerin yinede bir kontrol edin. Yangın tüpü göremedim. Gaz muhtevası göz önünde bulundurularak yangın tüpü koydurun. Yanlış görmüyorsam birinci fotoğrafta bir ışıklandırma bulunmakta. Uygun IP seviyesinde etanj koymanızı öneririm. Tüpler duvara zincir ile sabit mi göremiyorum. Bunun kontrollerini sağlayabilirsiniz. Yakın bir yere tüp taşıma arabası konulabilir.
    Büyük bir depo, alt ve üst kısma gaz algılama dedektörü işe yarar mı bilemedim. Diğer uzman ve tecrübeli arkadaşların yorumuna bırakıyorum.
  17. Turgut Gökyıldız Bölüm Yöneticisi

    • Bölüm Yöneticisi
    Uzmanlık Sınıfı:
    Diğer Belge
    Nilay hanım merhaba kendi çalıştığım firmanın tüp depolama sahası,
    resimde gözükmeyenler, için en kıse sürede daha detaylı resim yükleyeceğim,
    şu şekilde yanıcı ve yakıcı gazlar arasına boğucu gazlar koyularak yanma seviyesi düşürülmüş yönetmelikte belirtilen 6m uzaklık olmasının mümkün olmamasından dolayı yangına dayanıklı duvarlarla yanıcı ve yakıcı gazlar izole edilmiştir
    Tüp depolama sahasında çoğunlukla yapılan yanlışlardan birisi ve sızın göremediğinin yangın tüpleri yangın anında tüpü engel olmasın diye yaklaşık 15 m ilerisine koyulmuştur, bunun yanı sıra havalandırma menfezleri tüplerin arka duvarında kaldıkları için gözükmemektedirbunun dışında kullanılan etanjlı lambalar gazın etki alanın dısında kalmaktadır. En kısa zamanda daha detaylı fotosunu çekeceğim
  18. Turgut Gökyıldız Bölüm Yöneticisi

    • Bölüm Yöneticisi
    Uzmanlık Sınıfı:
    Diğer Belge
    IMG_8316.JPG