1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Elektrik panolarında sağlık güvenlik şartları ve standartları

Konusu 'Elektrik İşleri ve Kontrol Yöntemleri' forumundadır ve İsmail KANBUR tarafından 17 Şubat 2015 başlatılmıştır.

  1. İsmail KANBUR Elektrik&Elektronik Mühendisi

    • Bölüm Yöneticisi
    Uzmanlık Sınıfı:
    Diğer Belge
    [/QUOTE]
    Alçak Gerilim Panosu

    Görevi

    Fabrika, atölye ve iş yerlerinde elektrik enerjisinin ana dağıtımının yapıldığı panolardır. Bina tipi trafo merkezli tüketicilerde, trafo alçak gerilim çıkışı direkt olarak ana dağıtım panosuna gelir, oradan tali panolara enerji dağıtımı yapılır. Direk tipi trafo merkezli tüketicilerde, ölçüm panosundan gelen elektrik enerjisi ana dağıtım panosuna giriş yapar, oradan tali dağıtım panolarına şalterlerden çıkış yapılır. Trafosuz iş yerlerinde ana kofradan gelen enerji, dağıtım panosuna giriş yapılır ve oradan tesise enerji dağıtılır. Ana dağıtım panosu ile tesisin enerjisi tek bir panodan kontrol edilebilir. Büyük tesislerde kompanzasyon panosu ile birlikte montaj yapılır.

    Ana pano üzerinde sayaç, ana şalter, ana kolon sigortaları, sinyal lâmbaları ve ölçü aletleri bulunur. DKP sacdan yapılırlar.

    [​IMG]


    Panolarda bulunan baralara dokunmayı önlemek için, şeffaf fiberglas cam ile baraların üstü muhafaza altına alınmalıdır.

    [​IMG]


    [​IMG]

    İlave Sac Panolar

    Dağıtım tablolarının veya linyelerin bağlandığı kısımdır. Üzerinde şalter, sigorta ve sinyal lâmbaları bulunur. Ana pano ile birlikte yapılırlar.

    [​IMG]



    Alçak Gerilim Pano Montaj Platform Özelliği

    Dâhilî tip panoların oturtulacağı platformlar, düz zemin üzerine en az 10 cm yükseklikte yapılmış beton kaideden oluşur. Harici tip panoların oturtulacağı platformlar düz zemin üzerine en az 30 cm yükseklikte yapılmış beton kaideden olur. Harici tip panolara ait platformları kurarken yağmur suyunun birikmeyeceği sel, su baskını gibi tehlikelerin olmadığı zeminlerin seçilmesine dikkat edilmelidir

    Alçak Gerilim Pano Emniyet ve Güvenlik Tedbirleri

    · Ana panoda gerilim taşıyan çıplak kısımlar dokunmaya karşı muhafaza altına alınmalıdır.

    · Gerilim taşıyan kısımlar muhafaza altına alınmamış ise çıplak kısımlar ile oda hududu arasında en az 1 metre mesafe bırakılacaktır. Her iki yanda çıplak kısım mevcut ise ara yerin geniĢliği 2 metre olmalıdır. Panonun önünde en az 90 cm‟lik boş bir geçit yeri bırakılmalıdır. Pano üzerine ölüm tehlikesi levhası asılmalıdır.

    · Panonun elektrik olmayan tüm metal aksamları topraklanmalıdır.

    · Pano arkasındaki servis geçidin zemini PVC ile kaplanmalıdır.

    · Yetkisiz kişilerin müdahalesini engellemek için pano kilidi sürekli kilitli tutulmalıdır.




    Dağıtım Tabloları

    Üretilen enerjinin tüketim bölgelerine kolaylıkla ulaştırılması ve diğer elektrikle çalışan alıcıların çalışmalarını kesintiye uğratmadan kullanımının sağlanması için gerekli malzemelerin toplandığı tablolara dağıtım tablosu denilmektedir. Dağıtım tabloları ana panodan beslenir. Üzerindeki linye sayısı azdır.

    Elektrik dağıtım ve kontrol sistemlerinde kullanılan tablo ve panolar yapıldığı malzemeye, kullanıldıkları yerlere ve kontrol teknolojisine göre isimler alırlar.


    [​IMG]
    Örneğin:

    • Kumanda panosu • PLC panosu
    • Otomasyon panosu • CNC panosu
    • Sayaç panosu • Etanj paslanmaz panosu
    • Kompanzasyon • Polyester ve cam elyaflı polyester panosu pano
    • Aydınlatma panosu • Kuvvet panosu
    • Şantiye panosu
    Atölye ve fabrika gibi yerlere enerji, dağıtım panoları aracılığıyla girer. Enerji buradan da makinelere veya yardımcı (dağıtım) tablolara verilir. Panolar enerjinin geldiği yöne göre duvara yakın veya kapalı bir yere monte edilir.

    Kumanda Tabloları

    Atölye ve fabrikalarda makinelerin otomatik kumanda edilmesi amacıyla yapılan tablolardır. Kumanda tablolarında ihtiyaca göre şunlar kullanılabilir: Sigorta, kontaktör, zaman rölesi, aşırı akım rölesi, motor koruma rölesi, faz sırası rölesi, fotosel rölesi, enversör rölesi, düşük gerilim rölesi, sinyal lâmbası vb.


    [​IMG]

    Etanş Tablolar

    Rutubetin ve tozun çok bulunduğu yerlerde etanş tablolar kullanılır. Etanş tablolar içerisine nem ve toz almayacak şekilde imal edilirler. Eğer mekanik darbe olma ihtimali varsa alüminyum dökümden yapılırlar, aksi takdirde cam elyaflı polyesterden yapılan etanş tablolar kullanılır. Cam elyaflı polyester; asit ve atmosferik şartlara dayanıklı, ısı ve darbelerden etkilenmeyen, çürümeyen, boya ve bakım gerektirmeyen ve contalarla sızdırmazlığı sağlanan bir malzemedir. Etanş tabloların yapımında kullanılan malzemenin seçiminde özellikle nemden paslanmayan malzeme olmasına dikkat edilmelidir. Etanş tablolarda; anahtar ve şalterler kapağın üzerine, kapak açılmadan çalışacak şekilde monte

    edilirler. Sigortalar ise tablonun kapağı açıldıktan sonra müdahale edilebilir şekilde montaj yapılırlar.


    [​IMG]


    Aydınlatma Tesisatı Dağıtım Tabloları

    Konutlarda ve iş yerlerinde aydınlatma ve küçük hizmet araçlarının kullanılması için yapılan tesisin dağıtım tablolarına aydınlatma dağıtım tabloları denir . Üzerlerinde, alıcı devrelerini ayrı ayrı güvenlik altında tutan sigortalar (W otomatları) bulunur. Bu tablolarda linye sigortaları kullanılması yeterlidir. Ancak ana devrenin akımını en kısa sürede kesebilmek için ana sigorta ya da termik- magnetik şalter de kullanılabilmektedir. Ayrıca 30 mA’lik hayat korumalı kaçak akım rölesi, 300 mA’lik yangın korumalı kaçak akım rölesi de kullanılmaktadır.
    [​IMG]
    Buşon değiştirme, tel sarmak ve tel yamamak gibi yönetmeliklerce yasaklanmış işlemlerin önüne geçmek, bunlardan doğan yangınları önlemek için aydınlatma tablolarında otomatik sigortalar (W-otomatlar) kullanılmaktadır.
    [​IMG]

    Şantiye Tabloları

    İnşaat halindeki bina ve fabrika gibi yerlerin elektrik ihtiyacını (asansör, vinç, hidrofor ve aydınlatma, bekçi evi aydınlatması vb.) karşılamak için kullanılan tablolardır. Şantiye tabloları inşaat bittiğinde kaldırılır. Şantiye tablosu için şantiye elektrik aboneliği alınır. İnşaat faaliyete geçince bu abonelik normal kullanma aboneliğine çevrilir. Şantiye tabloları bekçi kulübesine, depo gibi yerleşik bir yere veya TEDAŞ’a ait olan direğe montaj edilebilir. Montaj yüksekliği 1.8m’den aşağı olmamalıdır.

    Şantiye tabloları tek parça halinde yapılabildiği gibi iki parça halinde de yapılabilir. Birinci parçada sayaç, kaçak akım koruma rölesi ve kolon sigortası bulunabilir. İkinci parçada genel amaçlı kullanmak üzere bir fazlı topraklı priz ile üç fazlı priz ve sigortaları bulunabilir.
    [​IMG]
    Şantiye tabloları DKP sacdan, kapaklı tipte kilitli ve dış etkenlere karşı korunmuş olmalıdır. Kablo giriş yerlerinden içeriye toz, toprak ve harç girmeyecek şekilde her tarafı yalıtılmalıdır. Tüm metal aksam iyi bir topraklayıcı ile topraklanmalıdır.

    [​IMG] [​IMG] [​IMG] [​IMG]




    Aşağıda örnek bir şantiye tablosu teknik şartnamesi verilmiştir:

    · Tablo içerisi su sızdırmaz (etanş) olup topraklama tespit cıvatası iç kısma monte edilecektir.

    · Tablo kilitlenebilir ve üstünde siperlik olacaktır.

    · Tablo direğe, arkasındaki demir lamalar vasıtasıyla tutturulacaktır.

    · Tablonun zeminden yüksekliği 180 cm olacaktır.

    · Linye ve kolon sigortaları otomatik sigorta olacak, buşonlu sigorta kullanılmayacaktır.

    · Toprak elektrodu mümkün olduğu kadar nemini kaybetmeyen zemine gömülecek ve tesisat çok itinalı yapılacaktır.

    · Tablo ve priz topraklamaları mutlaka yapılacaktır.

    · Tabloya yapılacak müdahale mutlaka yetkili elektrikçi tarafından yapılacaktır.

    · Tablonun montaj ve işletmesinde Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği’ne mutlaka uyulacaktır.

    ·

    Ayarlı taşınabilen bir dolap şeklinde yapıldığı gibi duvar veya direk üzerine monte edilecek şekilde de yapılabilir. Tablonun kablo giriş ve çıkış yerleri ile kapak kısımları içerisine toz, çamur, nem gibi maddelerin girmesini önleyecek şekilde yapılır.




    Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

    MADDE 65: İNŞAAT ŞANTİYELERİ

    Besleme noktası

    -İnşaat şantiyelerinde bulunan elektrik işletme araçları, özel olarak ayrılmış olan besleme noktalarından beslenmelidir.

    -Şantiyelerdeki elektrik bağlantıları ve dağıtım kutuları ile önceden tesis edilmiş olan sabit dağıtım tablolarında inşaat şantiyeleri için ayrılan besleme çıkış hatları ve sargıları birbirinden ayrılmış olan transformatörler besleme noktaları olarak kabul edilirler. Yapı ve benzeri sabit tesislerdeki duvar prizleri besleme noktası sayılmazlar.

    - Koruma iletkeni bulunan koruma düzenleri elektrik tesisi işletmeye alınmadan önce özellikle şantiye elektrik bağlantı ve dağıtım tablolarında yüksek dokunma gerilimine karşı denetlenmelidir.

    Bağlama Tesisleri ve Tablolar

    - Bağlama tesisleri ve tablolar 0,5 mm2’ye kadar en az 1 mm, 0,5 mm2’den daha büyük kesitlerde en az 2 mm kalınlıktaki sacdan yapılmalı; kapalı tipte, kilitli ve dış etkenlere karşı yalıtılmış olmalıdır.

    - Bu tesislerde tahta, ancak koruma parmaklığı ya da ek örtü ve çerçeve olarak kullanılabilir.

    - Bağlama ve kumanda aygıtları, yol verme ve ayar dirençleri ile tarnsformatörler ve makineler, bağlama tesisleri ve tabloların dışarısına yerleştirileceklerse, en azından kapalı tipte olmalıdır.


    Dağıtım Tabloları Teknik şartnamesi

    Bu şartname doğru akımlarda 600 V, alternatif akımlarda faz- nötr arası 250 V’ dan az gerilim sistemleri içindir.

    -Dağıtım tabloları duvar yüzeyine veya duvara gömülü olarak monte edilecektir.

    - Tablo ölçüleri, siparişi veren yerin projesine uygun olacaktır.

    - Her sigorta veya şalterin altında beslenilen yeri gösteren madeni veya plastik etiketler bulunacaktır.

    - 60 A’den fazla yüklü tablolarda, bağlantılar kablolarla şalterden şaltere veya sigortadan sigortaya yapılmayıp bakır baralar vasıtasıyla ayrı ayrı yapılacaktır.

    - Baralar norm renklerle işaretlenecektir.



    Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği

    Uyarma levhaları

    Madde 21-Çeşitli yerlere ve tesis bölümlerine, görevlilerin makineler, aygıtlar ve iletkenlerin ne işe yaradığını açıkça anlayabileceği biçimde bozulmaz türden yazı, işaret ve şemalar konulmalıdır. Ayrıca elektrik tesislerinde uygun yerlere aşağıdaki levhalar asılmalıdır:

    1) Elektrik akımının neden olduğu kazalarda yapılacak ilk yardımla ilgili yönergeler 2) Tesisin bağlama şeması

    3) Tesisin işletilmesi sırasında alınması gereken özel önlemlerle ilgili kısa yönerge



    Dağıtım Panoları Genel Teknik Şartnamesi

    • Panolar, şartname ve projelere göre hazırlanıp tasdik ettirilecek imalat resimlerine uygun olarak serbest dikili sistemde en az 2 mm kalınlığında düzgün yüzeyli DKP sac levhalardan imal edilecektir. Kimyasal temizlemeden sonra fosfat kaplanacaktır.
    • Panoların taşıyıcı çerçevesi delikli L ve U profillerin, kadmiyum kaplı cıvalarla birleştirilmesi ile yapılacak ve panolar birbirlerinden sac levhalarla ayrılacaklardır. Ayrıca kısa devre akımının meydana getireceği kuvvetlere dayanıklı olacaktır (en az 50 kA).
    • Vida bağlantılarının, özel olarak temizlenmiş ve asitsiz vazelin ile iyice yağlanmış dokunma yüzeylerine sahip olması gerekir. Vidalar galvanizli veya paslanmaz maddeden olacaktır.
    • Panolar, modüler yapıda olup, önden kontrol edilebilir tarzda olacak, gerekli sinyal lambaları, kumanda şalteri ve ölçü aletleri kapakta, sigorta, şalter, kontaktör vb. teçhizatlar panolar içinde kalacak şekilde imal edileceklerdir. Panonun içerisine siviç vasıtası ile kapıların açılması ile yanan lamba konulacaktır.
    • Pano için zemin üzerinde en az 10 cm yüksekliğinde beton kaide yaptırılarak, pano bunun üzerine monte edilecektir.
    • Pano ölçüleri resimlerde belirtildiği gibi olacaktır. Detaylara uyulacaktır.
    • 160 A’den büyük sigorta ve şalter bağlantıları bakır bara ile yapılacak bütün ek yerleri, temizlenmiş olacak ve bağlantı için kadmiyum kaplı cıvatalar kullanılacaktır.
    • Pano içerisinde kullanılan şalter ve sigortalar TSE ve uluslararası standartlara uygun, kaliteli markalardan seçilecektir.
    • Panoda; faz, nötr ve toprak baraları bulunacak, faz ve nötr baralarının gövdeden izolesi için yalıtkan levhalar veya izolatörler kullanılacaktır. Baralar saf bakır olacak ve boyutları kısa devre akımı ile kısa devre mukavemetlerine göre tayin edilecek, klemensler ısıya dayanıklı yanmaz malzemeden olacaktır.
    • Hareketli kapaklar tek tip anahtarla açılacak, tablonun rutubet ve tozdan korunması için gövde ile kapak arasında lastik conta bulunacaktır. Kullanılan contalar yapıştırma şeklinde olmayıp kanala geçmeli şekilde olacaktır.
    • Hareketli kapakların topraklanması, 16mm2 çok telli, örgülü ve sarı-yeşil izoleli iletkenle yapılacaktır. Bu bağlantıda iletken her iki ucundan pabuçlanarak gövdeye ve kapağa uygun bir şekilde kaynatılmış cıvatalarla bağlanacaktır.
    • Panonun metal kaplama yapılmayan sac aksamının temizleme işlemleri tamamlandıktan sonra epoxi-polyester elektrostatik toz mat boya ile boyanacaktır.
    • Cihaz etiketleri, üzerindeki yazılar, siyah eloksallı alüminyum plaka üzerine pantografla yazılı olacaktır.
    • Pano içindeki kablolara düzgün bir form verilecek, gerekli yerlerde plastik kablo kanalları kullanılacaktır. Pano teçhizatları ve kendisi bir sistem dahilinde etiketlenecektir.
    • Pano giriş ve çıkışları kontrolluğun uygun gördüğü şekilde yerine göre üstten veya alttan olacaktır.
    • Panoların uygun yerine, projelerde belirtilen tablo numaraları yazılacaktır. Yazılar siyah eloksallı alüminyum plaka üzerine pantografla yazılı olacaktır.
    Panoların ortasından yatay giden ve yan yana sıralanmış yeterli amperajda faz baraları bulunacaktır. Faz baraları boyalı ve fazların boya rengi, aşağıda belirtildiği gibi olacaktır.


    § Faz 1 (L1) : SARI

    § Faz 2 (L2) : KIRMIZI

    § Faz 3 (L3) : MAVİ

    Nötr ve toprak barası, panonun alt ve üst bölümünde yatay olarak götürülecek ve boya renkleri aşağıda belirtildiği gibi olacaktır.

    § Nötr(N) : SİYAH

    § Toprak (PE) : SARI-YEŞİL


    • Terminal klemenslerine, çok telli fleksibl iletkenler bağlanacak ise iletkenlerin ucuna mutlaka yüksük takılacak veya uçları lehimlendikten sonra klemenslere bağlantı yapılacaktır. Kullanılan klemensler ve kablolar ısıya dayanıklı ve yanmaz özellikte olacaktır. Isıyla büzüşen makaron kullanılacaktır.
    • Klemenssiz bağlantıları çok telli iletkenlerde, iletken kesitine uygun yarıksız tip kablo pabucu ile yapılacaktır.
    • Panonun alt bölümünde, kabloların kablo bağı ile bağlanacağı, delikli U profilden bir kuşak bulunacaktır.
    • İmalat resimlerinin bir kopyası naylon kılıf içinde ana pano odasında muhafaza edilecektir. Ayrıca tek hat şeması, camlı çerçeve içine alınacak ve bu bölümdeki uygun bir yere asılacaktır.
    • Ana dağıtım tabloları, IEC 439-1’e göre imal edilecek ve rutin testleri yapılacaktır.
    • Panoların yan yüzlerindeki sac plakalar dış taraftan tespit edilecektir. Böylece bir tablonun tevsii mümkün olabilecektir.
    • Panonun önünde menteşeli sac kapak bulunacak ve şalter kumanda kolları ön kapak üzerinde olacaktır. Şalter kumanda kolları için sac kapakta açılan delikler düzgün bir şekilde delinmiş ve panonun imalatında esas alınan IP sınıfına göre izole edilmiş olacaktır.
    • Tüm kumanda ve ölçü aletleri, klemensleri ile birlikte ayrı bir bölümde olacaktır.
    • Kullanılan akım trafolarının zaman içerisinde gevşeyerek bulunduğu yerden hareket etmemesi için bara üzerine sabitlenecektir.
    • Kompanzasyon kontaktörleri kondansatörleri için özel kontaktör kullanılacaktır.
    • Kompanzasyon panosunda yanmaz özellikte kablo kullanılacaktır.
    • Panoların imalatında kullanılacak malzemeler en az 1 (bir) yıl garantili olacaktır.
    megep