1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Kapali ortamlarda iş sağliği ve güvenliği

Konusu 'Kapalı Alanlarda Çalışma ve Emniyet' forumundadır ve Erkan Dündar tarafından 16 Ağustos 2013 başlatılmıştır.

  1. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Kapalı Ortamlarda Çalışanların Dikkatine!​

    Tamamen veya kısmen kapatılmışsınırlı bir hacmi olan, içerisinde sınırlı miktarda hava bulunan ve çalışmayeri olarak tasarlanan alanlar “kapalı ortamolarak adlandırılır.Kapalı ortamlar potansiyel olarak tehlikeli veya zararlı seviyede gaz, toz,buhar veya duman ihtiva eder. Bu ortamlarda patlamayı meydana getirecek oranlardahilinde oksijen konsantrasyonu mevcuttur.​
    Kirli hava; pis hava, zehirlihava, patlayıcı hava ve tozlu hava olarak dört grupta incelenir. Pis hava, %20’den daha az oksijen ihtiva eder ve bu tip hava karışımı bulunan yerlerdekiçalışmalarda kısa zaman içinde yorgunluk belirtileri görülür. Zehirli hava, insan hayatını tehlikeyedüşüren zararlı gazlardan oluşan havadır. Bu şekildeki hava, insanorganizmasına kimyasal etkisinden dolayı zararlı olmakta ve hatta ölüm meydanagetirmektedir. Bu gazlara örnek olarak karbonmonoksit, azot oksitleri,hidrojensülfür, kükürtdioksit ve radon gazları gösterilebilir. Patlayıcı hava, bütün yanıcı gazlarıbileşiminde bulunduran havadır. Bu gazlar, özellikle metan, etan, propan, bütangibi hidrokarbonlar ve hidrojen, karbonmonoksit ve hidrojensülfür gibigazlardır. Tozlu hava ise, içerisinde belli konsantrasyonda toz ihtiva edenhavayı belirtir.​
    Kapalı ortamlarda rastlanabilecekboğucu gazlar genel olarak iki sınıfta incelenebilir. Bunlar:​
    • Basit boğucu gazlar : Karbondioksit(CO2), Metan (CH4), Etan (C2H6),Propan (C3H8), Bütan (C4H10),Hidrojen (H2), Azot (N2)
    • Kimyasal boğucu gazlar :Karbonmonoksit (CO), Hidrojen sülfür (H2S), Hidrojen siyanür (HCN),vb. dir.
    BASİT BOĞUCU GAZLAR
    Havadaki oksijenin yerini alarakoksijen azlığından kaynaklanan boğulmaya sebep olurlar.​


    1) Karbondioksit(Siyah Gaz veya Boğucu Gaz)
    Renksiz kokusuz gazdır. Özgülağırlığı, 1.977 kg/m3’dür. Bundan dolayı, bulunduğu kapalı ortamıntabanında toplanır. Atmosfer havasında, hacim bakımından % 0.3-0.4 oranındabulunur. Bu miktar, nefes alma fonksiyonunu uyarıcı etki yapar. MAK değeri 500ppm dir.​
    Etkisi: Karbondioksitmiktarının artması oksijeni azaltacağından solunum sayısı ve sıklığı artar.
    %1-3 yoğunluğunda orta sürede tehlikesizdir.
    %3-6 yoğunluğunda baş ağrıları başlar.
    %6-10 yoğunlukta , baş dönmesi, görme bozuklukları, şuursuzluk başlar.
    %10 dan fazla yoğunlukta narkotik etkigörülür. Boğucu etki CO2 fazlalığından çok, oksijen azlığından olur.​


    Korunma : İşyeri havasındaki miktarkontrol edilir. Solunum aygıtları kullanılır. Etkilenme olduğu takdirde, hastaaçık havaya çıkarılır, oksijen verilir, suni solunum yapılır.​


    2)Metan(Grizu-Firedamp)
    Metan gazı, sulu ortamda birikenbitkisel maddeler ve bataklıklarda biriken bitkisel ve hayvansal organikmaddelerin kimyasal bozunmaya maruz kalması sonucunda oluşan ve bataklık gazıda denilen bir gazdır. Havadan hafif, renksiz, kokusuz ve parlayıcı bir gazdır. Havayaoranla daha hafif olduğundan dolayı, bulunduğu kapalı ortamın tavankısımlarında toplanır. Havada, % 4-15 oranlarında bulunduğunda patlayıcıdır.​
    Metan, esas itibariyle zehirli birgaz değildir. Dokular üzerinde bir etkisi yoktur. Ancak, fazla miktarda metanbulunan havada oksijen oranı düşük olacağından, konsantrasyonun %10’u geçmesidurumunda oksijen yüzdesi %16’nın altına düşeceğinden, havasız (oksijensiz)kalma sonucu ölüm meydana gelebilir. Metanın esas tehlikesi, yanıcı vepatlayıcı bir gaz olmasıdır. Tam yanma, % 9 metan ve % 91 oranındaki havakarışımında olur. Ancak, patlamayı doğuran ısı kaynağının şiddeti ve süresi,basınç ve kapalı ortamın şekli de patlamayı etkilediğinden, metanın % 4-15arasında tehlikeli olduğu kabul edilir ve bu oranda metan bulunan havayamadencilikte grizu adı verilir. % 4 metan konsantrasyonunun altında patlamaolmaz ve grizu bulunduğu yerde yanar. Fakat, ortamda yüksek sıcaklık mevcutsa,patlama meydana gelebilir. % 15 oranın üzerinde ise grizu patlama özelliğinikaybeder.​
    ~​
    Metan, etan, asetilen, hidrojen, azot, argon, neon,karbondioksit gibi gazlar havadaki oksijen oranını düşürerek asfiksi(oksijensizkalma) oluştururlar. Bu gibi asfiksi vakaları ocak, kuyu, silo, gemi ambarlarıgibi kapalı mekanlarda uzun süre kalma sonucu olabilir. Ancak bu gibimekanlarda inert olmayan maddeler de olabileceğinden (örneğin silolarda azotdioksit, lağım ve maden ocaklarında kükürtlü hidrojen gibi) daha kompleks birakciğer zedelenmesi de ortaya çıkabilir.​
    ~​
    Ülkemizde kullanıma sunulduğuşekliyle (tüpgaz ve otogaz olarak) LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) hacimce% 30 propan (C3H8) ve % 70 bütan (C4H10) içerir. LPG havadan dahayoğundur ve basınç altında sıvı halde depolanır. LPG yüksek derecede yanıcı birmaddedir ve atmosferik koşullara maruz kaldığında hızla patlayıcı hava -hidrokarbon karışımı oluşturur. LPG buharı havadan ağırdır. Yoğunluk farkı vehava hareketi ile açık alanlarda düşük kodlu bölgelerde, evlerde ise altkatlarda birikebilir.LPG sıvısı deri veya göz ile temas ettiğinde soğukyanıkları oluşur. Yüksek konsantrasyonda LPG buharını solumak baygınlığave/veya ölüme sebep olabilir. LPG buharının solunması burun ve boğazda tahrişe,baş ağrısı ve mide bulantısına, baş dönmesine ve bilincin bulanmasına sebepolabilir. Solunum yolu ile maruziyet halinde LPG ile temas eden kişi acilentemiz havaya çıkartılmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.​
    KİMYASALBOĞUCU GAZLAR
    1)Karbonmonoksit (Beyaz Gaz)
    Renksiz, kokusuz, tahriş etkisiolmayan çok zehirli gaz olarak tanımlanır. Özgül ağırlığı 1.255 kg/m3 olup,havanınkine çok yakındır. Hava ile % 13-75 oranlarındaki karışımı patlayıcıözelliğe sahip olup, en tehlikeli patlama konsantrasyonu % 30 civarındadır.​
    Hemoglobine oksijenden 200-300 kat daha fazla ilgilidir. Hemoglobinlekarboksi hemoglobin (HbCO) yapar.Böylece kanın dokulara oksijen taşıma kapasitesini bloke eder. Dolayısıyla,oksijen yetersizliği baş gösterir ve kanın karbonmonoksit ile doygunluğuartınca da ölüm meydana gelir.​


    Etkisi: Havadaki miktarına, maruziyet süresine ve kişinin duyarlılıkderecesine göre değişir.​


    Genellikle ;​


    %0,01 (100 ppm) konsantrasyonda uzun sürede baş ağrısıyapar.
    %0,05 (500 ppm)de şiddetli baş ağrıları, baş dönmesi, baygınlık olur.
    %0,2 (2000ppm)de derin bir şuursuzluk,nabız ve solunum zayıflaması sonucundaölüm gelir.​


    Kronik Zehirlenme: Düşükkonsantrasyonlarda uzun süreli aylar veya yıllarca etkilenme sonucundayorgunluk, baş ağrıları, mizaç değişikliği, uyku bozuklukları, kalp ve midebozuklukları hafıza bozukluğu görülür.​


    Korunma: İşyeri havsındaki miktarı kontrol edilir. Sigarayasaklanır. Kısa süreli çalışmalar uygulanır, gerekirse maske kullanılır.
    Tedavi: Etkilenen biri derhal temiz havaya çıkarılır oksijenverilir. Beyin ödemine karşı gerekli tedavi hipertonik çözeltiler uygulanır.


    2) Hidrojen sülfür
    Hidrojen sülfür renksiz, havadanağır, kendine özgü çürük yumurta kokusu olan, petrol alanları, kanalizasyon vekimyasal endüstri alanlarında sıkça rastlanan bir gazdır. Genellikle lağımkanallarında ve eritme tesislerinde bulunur. Yanıcı bir gaz olup havaiçerisinde %6 oranında patlayıcı özelliğe sahiptir; zehirleyici bir gazdır.Havadan ağır olup ocakta taban kısımlarında bulunur. Bu gaz bazı hallerde kükürtihtiva eden dinamit ve barutların yanması neticesinde meydana gelmekte vegenellikle kükürt madenlerinde patlayıcı maddelerin kullanılmasını müteakipoluşmaktadır. MAK değeri 10ppm veya 15mg/m3 tür.
    Etkisi
    : Havada%0,0001 konsantrasyonda tipik kokusu ile tanınır. Daha yüksekkonsantrasyonlarda bir süre sonra koku alma sinirleri felce uğrar ve kokualınmaz olur. Solunum yolu ile alınan H2S toksik tesir gösterir,mukozoları tahriş eder. Hücre içindeki fermentleri inhibe eder. Zehirlenmebelirtileri 200cc/m3 te başlar, 600cc/m3 te kısa süreiçinde ölüm gelir. H2S ile kronik zehirlenme kabul edilmemektedir.
    Korunma
    : Havadaki miktarıkontrol edilmeli, çevre tedbirleri ile birlikte, kişisel koruyucularkullanılmalı. Tehlikenin fazla olduğu yerlerde periyodik muayenelerle sinirselbozukluklar aranmalı. Zehirlenme halinde; suni solunum yaptırmalı, %5 CO2içerenoksijen (Karbojen) verilmeli, gözler iyice yıkanmalıdır.​


    KAPALIALANLARDA ÇALIŞMALARDA ALINACAK GENEL KORUNMA ÖNLEMLERİ


    • Kapalı alanlarda asla yalnız çalışılmamalı,mutlaka ikinci kişiler kapalı alan dışında yardımcı olarak bulunmalıdır.
    • Kuyu veya diğer yeraltı tesislerinde yapılacak bakım veonarım işlerinde zararlı, zehirleyici, boğucu veya parlayıcı gaz veya sıvılarıntehlikeli bir şekilde birikebileceği göz önünde bulundurularak gerekli veyeterli güvenlik önlemleri alınmalıdır. Bu gibi yerlerde, tecrübeli ve ustaişçiler çalıştırılmalı, bunlara uygun kişisel koruyucu donanım verilmeli vetecrübeli bir veya birden fazla gözlemci görevlendirilmelidir.
    • Tehlikeli maddelerin taşındığı boru vekanalların onarım işleriyle görevlendirilen işçilere, taşınan maddelerinözelliklerine uygun kişisel korunma donanımları verilmelidir.
    • Kuyu ve lağım çukurları gibi derin yerlerdeçalıştırılacak işçilere güvenlik kemeri ve sinyal ipleri gibi uygun koruyucudonanım verilmelidir. Gerekli durumlarda, bu gibi çalışma yerlerine temiz havasağlanmalıdır.
    • Ortamda oksijenin olmama ihtimali yüksek olduğuiçin temiz hava beslemeli maskeler kullanılmalıdır. Bu maskelere temiz havasağlanma işlemi dalgıçlarda olduğu gibi tüple veya temiz hava pompasından(havageçiş ayarı bulunan) sağlanmalıdır.
    • Yeraltı işlerinde, delme ve kazma sırasındaçalışanların sağlığını koruyacak ve güvenliğini sağlayacak yeterli ve uygunhavalandırma tesisatı yapılmalıdır.
    • Çeşitli gazların hava ile patlayıcı bir karışımmeydana getirebileceği yeraltı işlerinde açık alevli lamba veya cihazlarkullanılmamalıdır.
    • Çalışanlar; pis su, gaz ve dumanların bulunduğudepolara ancak deponun iyice havalandırılıp temizlendiğine emin olunduktansonra sokulmalı ve çalıştığı süre boyunca depo havası denetim altındabulundurulmalıdır.
    • Tehlikeli gaz, buhar veya sislerin meydanagelebileceği tank veya depolar içinde yapılacak bakım ve onarım işlerinde,işçilere maskeler, solunum cihazları ile emniyet kemerleri gibi uygun kişiselkorunma donanımı verilerek ve iş süresince tank veya depo ağzında bir gözlemcibulundurulmalıdır.
    • Onarılacak depo veya tanklar, başka depo veyatanklarla bağlantılı olduğunda, bağlantı borularının vanaları güvenli birşekilde kapatılmalı veya bu borular sökülerek bağlantı ağızları, kör tapa veya kapaklarlakapatılmalıdır.
    • Gömlekli veya çift cidarlı veya kapalı kaplardaısı veya kaynak işleri yapılmadan önce bunlar iyice havalandırılmalı ve kaynakişlerinin yapıldığı sürece hiçbir şekilde oksijen verilmemelidir.
    • Yeraltı işlerinde, delme ve kazma sırasındaçalışanların sağlığını koruyacak ve güvenliğini sağlayacak yeterli ve uygun havalandırmatesisatı yapılmalıdır.
    • Kazı işlerinin yapılacağı yerlerde, elektrikkabloları, gaz boruları, su yolları, kanalizasyon ve benzeri tesisatın bulunupbulunmadığı önceden araştırılmalı ve duruma göre gereken önlemler alınmalıdır.
    • Kazı sırasında, zehirli ve boğucu gaz bulunduğuanlaşıldığı hallerde, çalışanlar derhal oradan uzaklaştırılmalı, gaz çıkışıönlenmeli ve biriken gaz boşaltılmadıkça kazı işlerine başlanılmamalıdır.
    • Patlayıcı maddelerin kullanıldığı veya serbestsilisin bulunduğu yerlerde, kazı toprağı ıslatılmalıdır.
    • Kaya kazılmasını gerektiren yer altı işlerinde,sulu delici makineler kullanılmalı veya tozların çalışanların sağlığına zararvermemesi için gerekli diğer önlemler alınmalıdır.
    • Elektrikle aydınlatılmış yer altı işyerlerinde,akımın kesilmesi halinde işçilerin tahliye edilmelerini sağlamak ve ancak busürede kullanılmak üzere madenci lambaları veya fenerleri ya da benzeri uygunaydınlatma araçları bulundurulmalıdır.
    • Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlımaddelerin üretildiği, işlendiği veya depolandığı binalarda inşaat, bakım veonarım işlerine başlanmadan önce, aşağıdaki önlemler alınmalıdır:
    i. İş kısmen veyatamamen durdurulmalıdır.​
    ii. O mahalde bulunanbütün parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerle bunlarınbileşimlerine giren diğer maddeler, tehlikeli bölgenin dışına çıkarılmalıdır.​
    iii. Onarılacak kısım,bütün parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin artıklarından vebulaşıklarından tamamen temizlenmelidir.​
    iv. İnşaat, bakım ve onarım, teknik, yetkili ve sorumlu birelemanın devamlı nezareti ile sağlanmalıdır.​
    • Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlıözellikteki çeşitli kimyasal maddelerin ortam havasında bulunan miktarları,belli ve gerekli zaman aralıkları içinde ölçülerek bu miktarların, kimyasalmaddelerin ortam havasında bulunmasına izin verilen ve orada çalışanlarınsağlığını bozmayacak olan en çok miktardan (MAK Değer) fazla olup olmadığıölçülerek tespit edilmeli ve havalandırma tesisatı yeterlilik bakımındanyetkili elemanlarca kontrol edilmelidir.
    • Parlama ve patlama tehlikesi oluşturabilen organiktozun meydana geldiği, taşındığı, aktarıldığı ve çalışıldığı yerlerde, elektrikmotor ve jeneratörleri toz geçirmez-etanş tipten olmalı veya devamlı olaraktemiz hava beslenen yalıtılmış hücrelerde bulundurulmalıdır.
    Sonuç olarak, her işyerinde düzenli aralıklarlarisk değerlendirmesi yapılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır. ​
  2. smtek İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    Diğer Belge
    bilgiler için teşekkürler arayıpta bulamadığım şeylerdi ne yazıkki yakın zamanda iş güvenliği eğitimi aldık cok tecrübeli A sınıfı bir uzmandan H2S için 50 ppm diye hatırlıyorum sizinki bunun altında şifa niyetine soluyun dedi herhangi bir ölçüm yok