1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Kelimelerin sihirleri

Konusu 'Edebiyat ve Kitap' forumundadır ve Koray Pehlivanoğlu tarafından 16 Eylül 2013 başlatılmıştır.

  1. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Benim gibi aranızda Etimolojiye tutkusu olanlar var mı bilmiyorum. Ama üniversite mezunu insanların çok yönlü olması gerektiğini düşünenlerderim.

    Bu başlık altında ara sizi Etimolojinin sihirli dünyasına götüreceğim. Bir kelime alıp onun geçirdiği evreleri kökenlerini ve bu günki haline nasıl geldiğini anlatacağım.

    Meraklılarda bana katılırsa sevinirim.

    Evet ilk kelime forumda adı sık sık geçen Sempozyum.

    Kelimenin kökeni için latince diyende var eski yunanca diyende.. bende tam emin olamadım.

    Latince de anlamı (symposium); sohbet toplantısı. Yunancada ise (sympósion συμπόσιον) içki sofrası, beraber içki içme

    Orjinal anlamına daha çok Eflatun'un Sympósion adlı eserinden almış. Bilgi şöleni :)

    türkçe kaynaklarda ilk kez 1950 li yıllarda görülmüş.
  2. Talha Taflıoğlu Gruplar Koordinatörü

    • Site Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    118179
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    ERPİLİÇ Entegre Tesisleri
    "Niagara" nın "Ne yaygara" dan gelmesi
    "Amazon" un "Amma uzun" dan gelmesi

    buna girer mi :)
  3. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    bunlar doğru değil..
  4. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Zaman;

    Kelimenin ilk kökenin aramice olduğu olduğu oradan diğer dillere geçtiği düşünülüyor Aramice zaman; zmān זמן , Arapça-farsça; zamān زمان süre, vakit, akadça, simānu belirli bir gün ve zaman, an. Türkçe'de ilk kullanmı 1070 yılında; "Zamane tuturlar zamane bile/yaraşık kerek er sevinse küle" Kutadgu Bilik
  5. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günki yeni kelime; Belge

    Kelimenin aslı moğolca, işaret, alamet, ferman, berat demek. Moğolcadan eski türkçeye geçmiş ve belgü olmuş anlamı aynı. Dil devrimi dömende sanırım moğolca aslına dönmek istenmiş. Ü harfinden bir kaçış olmuş tekrar belge yapmışız bunun tarihi de 1934
  6. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günki yeni kelime; Kelime

    Sözcüğün kaynağı arapça kalīmat
    كليمة​
    "söylenen şey, sözcük. Türkçeye il girişi 1300'lü yıllar.​
    Mukaddimetü'l-Edeb adlı eserde geçiyor.​

    Ancak arapça​
    kalām كلام türkçe kelam sözcüğünden türetilmiş olması büyük ihtimal. Kelam ile daha çok kutsal söz kastedilirken bundan türeyen kelime ile her türlü söz kastedilmiş olabilir.
  7. Alihan DAĞHAN İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    82213
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
    Açıkçası bende Hz. Ademin konuştuğu yalın dili merak ediyorum.Tüm dillerin atası olan dil.
    Benim kelimem Mağara anlamına gelen KOV ( kovuk), İngilizcesi Kave, Arapçası Kehf.
    3 ayrı dil grubunda(Ural-Altay,Ari ve Sami) birbirine nasıl yakın
  8. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Kovuk kelimesi uygurca, mağara anlamı yok. İçi boş oyuk demek. Kökü'de kov değil. Kov eski türkçe bir kelime; peşinden koşmak, avlanmak ve dilenmek gibi anlamları var. Divanu lugatül türk'de geçer (1000 yılı). Kovmak anlamını yani uzaklaştırmak defetmek anlamını 1500'lü yıllarda kazanmış. Bu anlamıyla ilk yazılı kullanım Kitab-ül İdrak haşiyesi'n de geçer.

    Mağara kelimesi arapça maġāra ͭ مغارة anlamı; derinlemesine girme, dalma, çukur olma. İlk yazılı örnek 1341 yılında Tezküret-ül Evliya'da geçer.
  9. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günki kelime; Millet

    kelimenin kökeni Aramice məllā מלא dil, ve konuşmak anlamında, Uzun zaman millet denince aynı dili konuşan insanlar anlaşılmış, aramiceden arapçaya geçmiş. Ancak islamiyetin etkisiye kelime arapçada milla ͭ ملّة; Aynı dine, mezhebe mensup kişi anlamına kazanmış,

    Osmanlıya bu kelimenin gişiri 1300 yılları, Osmanlıda da uzum dönem millet diyince aynı dinden/mezhepten kişi olarak kullanılmış.

    19. yüzyılın sonunda fransız devriminin etkileri osmanlı topraklarına ulaşınca fransızcadaki nation (ulus) sözcüğünün karşığı olarak millet kelimesi yeniden dizayn edilmiş. Kelimedeki dini içerik kaldırılıp yerine aynı ulusa mensup anlamı verilmiş.

    Fransızca naion karşığı olarak benimsenen bu kelime 19 yuzyıl sonrası türkçeden arapçaya da bu anlamıyla geçmiş bir kelimedir.
  10. Mehmet BAYSAL İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    6961
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman

    "Niagara" Bende bizim Türk'ün bitanesinin gidip bunun dibindeki taşlar "niye gara" dan geldi sanıyordum:)
  11. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Niagara isminin yerli dilindeki "Onguiaahra" (düz) kelimesinden geldiği sanılmaktadır.
  12. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günün kelimesi: Öğretmen

    Kelimenin enteresan bir hikayesi var. Öğret kökü uygurca'dan gelme. Alıştırmak, evcilleştirmek anlamında kullanılıyor. ilk belgeler 1000'li yıllara kadar uzanıyor. Hayvancılıkta hayvanın evcilleştirmesini ifade etmek için kullanılmış.

    Öğret ise öğrenmeden farklı olarak evcilleştir demek. Kelime bu anlamıyla çok uzun kullanılmış.

    Öğrenci kelimesine ise ilk kez 1935 yılında bir osmanlıca-türkçe sözlükte rastlanıyor. Ci ekinin nasıl geldiği muamma, dilen-dilenci den analojiyle yapılmış olması ihtilmal. Öğrenci evcilleştirilmeyi dileyen, yada bu gün anlamıyla öğrenme dilenen gibi bir anlamı var.

    Yine 1935 yılında aynı sözlükte Öğretmen sözcüğü kullanıyor. Buradaki men kelimesiniden ingilizceden alınmış olma ihtimali büyük, süper-süpermen gibi. Öğretmen ile öğreten adam kastedilmiş.

    Öğretmenin günümüzdeki anlamını TDK şöyle tanımlamış; Mesleği bilgi öğretmek olan kimse, hoca, muallim, muallime​
    Ancak mili eğitimin 90 yıllık yapısı gözününde alınırsa kelimenin uygurca aslındaki işlevi yerine getirdiği söylenebilir. Evcilleştirmek ve evcilleştiren adam (insan)​
  13. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Yeni kelime; Fuar

    Kelimenin kökeni çok eskiye dayanıyor. Arkaik latincede fēsia; tanrıya adanmış gün demek, bu kelime evrilip Latinceye
    feria
    olarak geçmiş. Anlamı yortu, bayrak, festival demek. Sonrada

    latinceden fransızcaya geçerken biraz değişmiş.
    foire
    "panayır, fuar" olmuş.​

    Türkçeye de fransızcadan geçmiş. İlk kullanımı 1936 ve türkçe de anlamı ticari panayır demek.​
  14. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günün kelimesi; Normal

    Kelimenin kökeni latince Normalis; Gönyeli, ölçüye uygun demek. latince gönye anlamına gelen kökün (norma) sonuna lis eki alarak ait olma, dahil olma gibi bir anlam kazanmış. Francızcaya latinceden geçmiş. Fnansıca normale; kurala uygun demek.

    Türkçe'de de ilk 1924 yılında
    Mehmet Bahaettin, Yeni Türkçe Lugat'ında rastlamış. Normal yani alalede, tabi :)
  15. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Evet yeni kelime; Şarkı

    Kelimenin kökeni ermenice; şark' շարք; makam, müzik dizisi demek yine ermenicede arakan շարական ise kilise ilahisi, kilise müziği demek.

    Kelimenin kökeni için arapça diyenler varsa da Arapça şarqī; doğuya ait, doğulu demek. Şarkı ile anlam bağlantısı kurmak bana akla yakın gelmiyor.

    İlk türkçe de kullanımı 1683 yılında Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesinde olmuş.
  16. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günün kelimesi: Cumhuriyet

    Kelimenin kökü Cumhur. Arapça kökenli bir kelime cumhūr جمهور ; birikme, yığın ve kalabalık gibi anlamları var.

    Osmanlı bu kelimeyi iktidarın babadan oğula geçmediği İsviçre, hollanda gibi ülkelerin sistemini tanımlamak için kullanmış. Cumhur'un sonuna iyet ekinin nasıl geldiği tam olarak bilinmiyor. Cümbür cemat teki gibi cumhur cemat kullanılıp zaman içinde cumhuriyet'e dönüşmüş olabilir.

    İlk yazılı örnek 1451 yılında kalabalık manasına kullanılar Cumhur olmuş.
    1680 yılında fransızca Repuclica kelimenin karşılığı olarak yani halk idaresi olarak cumhur kullanılmış.
    1876 da ise cumhur cemaat olarak, secilmiş başkanla yönetim anlamı kazanmış.

    Günümüzde iktidarın babadan oğula geçmediği sistemler için cumhuriyet kelimesi kullanılmaktadır. Türkiyede çoğu kere cumhuriyet demokrasi anlamında kullanılsada aralarında bir anlam bağı yoktur.
  17. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günün kelimesi; Türkiye

    Kelimenin kökeni italyanca Turchia ilk olarak haçlı seferleri sırasında doğulu kavimlerin yurdu olarak tanımladığı yönünde iddialar var.

    İtalyanca dışında bu kelimeye fransızca'da rastlıyoruz FransızcaTurque bu kez daha spesifik bir anlam kazanmış türklerin yaşadığı yer anlamı var. Batıllar 13 yüzyıldan itibaren türkiye adını kullanmaya başlamışlar.

    Osmanlı'da bu kelimenin kullanımı batı kültürüne yakın özellikle fransız kültürüyle haşır neşir olanların o dönemki ulusçuluk akımıdan etkilenip kullanmasıyla olmuş. 19 yüzyılın son çeyreğinde yaygınlık kazanmış.

    Türkçede kelimenin ilk yazılı örneği Namık Kemal'e ait. Modernleşmenin meseleleri (1871) adlı kitabında bu kelime ilk kez kullanılmış.
  18. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Bu günki kelimemiz; İstanbul

    Kelimenin kökeni yunanca stin póli στην πόλι ; İç şehir yada şehir içi demek. Özellikle sur içi denen bölgeyi galata bölgesinden ayırmak onu tanımlamak için kullanılmış. Yunanca stin; iç demek, polis'de şehir. İstanbul'un stin polis'den önceki adı, Konstantin'e polis yani Kostantin'in Şehri.

    İlk türkçe kullanımıda 1400'lü yıllarda olmuş stambol olarak geçmiş.
  19. Aygün Bentürker İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    11423
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Aramice yi araştırayım derken Aramiler çıktı karşıma ,40 haramiler 40 aramiler mi yoksa .(Aramiler, MÖ. 11.-8. yüzyıllar arasında Suriye'de yaşamış Sami (semitik) bir kavimdir. Aynı dönemde Mezopotamya'da da büyük toprak parçaları ele geçirmiş ve buralarda çeşitli krallık ve prenslikler de kurmuşlardır.)
  20. Koray Pehlivanoğlu İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    32082
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Serbest Çalışıyor
    Harami ile Arami arasında ses benzerliği dışında bir bağ yoktur. Harami arapça haram ḥarām حرام kökünden geliyor. Haram yiyen. hırsız dolandırıcı demek. Gerçi arami akıncılarına bu adda verilmiş olabilir ama bu tür bir dayanağa rastlamadım.

    Aramiler bu günkü mezopotamya ve anadolunun bir kısmında uygarlık kurmuş bir halktı. (mö 11-8)