1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Patlamadan korunma dökümanı hazırlama hesaplamaları ve temel başlangıç çalışmaları/aydın altıntaş

Konusu 'Formlar' forumundadır ve Aydın Altıntaş tarafından 21 Nisan 2014 başlatılmıştır.

  1. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    Bu yorumunuz hangi resimler için Aydın Bey @Aydın Altıntaş
  2. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    sıvı yayınımı(dökülme) ile ilgili bir soru soruldu(cevabını havuz buharlaşma formulü ile Aydın verdi sanırım) aynen paylaşıyorum ; "Döküldüğü varsayılan yanıcı parlayıcı bir SIVI kimyasalın buharlaşma katsayısı yada hızı olarak ne almalıyız ? Yada nasıl bir yöntem izlemeliyiz ?"
  3. Aydın Altıntaş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Ersin bey, Söylediğiniz gibi, zaten sızan sıvının buharlaşması ile ilgili hesaplama şeklini paylaşmıştım.
    --- Tekrar yazılan mesaj birleştirildi, 10 Ekim 2014 ---
    Ersin bey, cevaplar resim sırasına göredir.
  4. Abidin Özler İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    63771
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Meditek Yazılım
    EN 60079-10-1 / 2009'un hesaplamalarında dökülmüş sıvı için hesaplamalar yoktur. Ama bu standardın yeni versiyon taslak çalışmalarında havuz hesaplamaları başlığı altında hesaplama yöntemi verilmiş. Bence kabul edilen EN 60079-10-1 / 2009 standardı üzerinden hesaplamalar yapmak lazım. Emniyet katsayısını biraz yüksek seçerseniz doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
  5. Abidin Özler İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    63771
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Meditek Yazılım
    Doğrama atölyesi tehlike bölge sınıfı bence 20 (Sürekli bir boşalma)
    Toz Boya kabini 21 (Boşalma beklenir)
    Siklon ise 22 (Boşalma beklenmez)
  6. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    Aydın Bey bir soru daha soruldu ;
    "Dökülen sıvının yuzey alanı olarak tahmini ne almalıyız*
    kimyasalin bulundugu kapali kabin tamamen bosaldigini veya döküldüğünu varsayarsak vizkozitesi önemli olacaktir bu durumda yani surekli agzi acik bir kimyasal yok ,dokulup yayıldığını düşünüyorum"

    dökülen sıvının yüzey alanı ne olur diye sorulmakta,tahmini olarak alınırmı,aynı viskositelerde zararsız bir sıvıyı aynı kaptan devirerek(deneme ile ) olabilir mi veya akışkanlar mekaniğinde bunun formulü nedir ?
  7. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    Abidin Bey kabın bir varil olduğunu düşünürsek örneğin 150 litre ve devrilme ile tamamı boşalırsa yüzey alanı geniş olur
  8. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    [​IMG]
    Bence Tozun tanecik büyüklüğü tehlikeli olabilecek boyutta olduğundan(ölçüm sonucu); havalandırma emiş boruları olarak plastik borular kullanılmakta statik elektriklenme(kıvılcım) olasılığı yüksek bu durumda boru içi zone 20 dışarıya da toz yayılımı var ve yerde birikimi var (boru içinde oluşacak bir patlama yerdeki toz birikintilerini havaya kaldıracak sekonder patlama meydana gelebilir
    O zaman borular metal olarak seçilip topraklama yapılmalı makinanın alt tarafınıda kapatacak yere düşen tozuda ortama yayılmayacak şekilde yaparak sınırlı bir alana hapsetmek yerinde olacaktır.
    Böylelikle boru içi zone 22 olur. boru için elektrikli bir cihaz kullanmamalı,motoru dış kısımda olmalı.yerde biriken tozlar vakumlu makina ile devamlı alınmalı
  9. Abidin Özler İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    63771
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Meditek Yazılım
    Ersin Bey siz dokümanın sonuç kısmını yazmışsınız. Ben sadece genel olarak bölge sınıflandırmasını yazdım.
  10. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    toz boya kabinleri ile ilgili 12981+A1 standardı var,fiyatı yüksek.Toz boya kabininde ;
    kabin dışı 1 metrelik uzunlukta oluşan yaya göre zone 22, iç havalandırma 1 ila 1,5 m2 lik alan içerisinden yapılan ölçümlerde havalandırmanın 0,5 m/s hızla bir yakalama varsa o zaman kabin içi zone 22, bu şartlar sağlanamıyorsa, kullanım yoğunluğuna göre en az zone 21 kabin içi olmalıdır.
    Siklon içi tozun toplandığı bölüm zone 20 ,siklon içindeki diğer bölümler zone 21 olmaz mı?
  11. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    PATLAYICI GAZ ORTAMLARINA AIT IŞ YERİ
    ÖRNEKLERİ

     Petrokimya tesisleri
     Rafineriler
     Boya İmalatçıları
     Solvent bazlı Zirai mücadele ilaçları üretim tesisleri
     Tiner İmalatçıları
     Plastik Enjeksiyon Imal Yerleri
     LPG Gaz Dolum, Depolama ve Satış Yerleri
     Akaryakıt ve LPG satış istasyonları
     Biyogaz üretme ve depolama tesisleri
     Atıksu Arıtma Tesisleri
     Amonyak depolama ve kullanım tesisleri
     Parlayıcı Gaz İmal Eden İşyerleri
     Parlayıcı Gaz Satısı Yapan İşyerleri
     Akaryakıt Dağıtım İstasyonları
     Yağ ekstraksiyon tesisleri
     Etilen Kullanan Elbise Temizleyicileri
     Akü İmalatı
     Gaz Ortamlarındaki laboratuarlar
     Kozmetik/parfümeri İmalatı
     Kimyevi tahlil Laboratuarları
     Gaz Dağıtım Tesisleri
     Buharlaşabilir Sıvı Yakıt Depoları

    PATLAYICI TOZ ORTAMLARINA AİT IŞ YERİ ÖRNEKLERİ

     Pamuk-İplik Deposu ve İmal-İsletme Yerleri
     Yem üretim tesisleri
     Balık unu/küsbesi üretim tesisi
     Toz Alüminyum üretim, depolama ve işleme tesisleri
     Kükürt Deposu
     Odun kömürü paketleme ve depolama tesisleri
     Linyit kömürü paketleme tesisleri
     Kömür tozunu prese ederek malzeme imal eden yerler
     Karbon siyahı depolama ve kullanım tesisleri
     Kakao öğütme, eleme ve paketleme tesisleri
     Süttozu üretim tesisleri
     Ağaç yonga ve sunta üretim tesisleri
     Hububat öğütme, eleme, depolama ve paketleme tesisleri
     Baharat üretim tesisleri
     Çay fabrikaları
     Tütün işleme yerleri ve sigara fabrikaları
     Şeker öğütme, eleme, depolama ve paketleme tesisleri
     Nişasta öğütme, eleme, depolama ve paketleme tesisleri
     PE, PP, PVC vb plastik üretim, paketleme ve bunlardan mamül eşya üretim tesisleri
     Hurda plastik geri kazanım tesisleri (öğütme, eleme. Paketleme)
  12. Abidin Özler İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    63771
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Meditek Yazılım
    Yüzey alanını kabaca hesaplayacaz. Şöyle hesaplanabilir. Kabın içerisindeki sıvı belli zaten. Silindir gibi düşünülüp hesaplanabilir. Hesaplamalarda ise sürekli boşalma seçilerek hesap yapılır. Bu yaklaşım şu an yürürlülükte olan standarda göre. Standardın yeni taslak çalışmasında bununla ilgili yeni hesaplamalar var.
  13. Abidin Özler İSGforum Üyesi

    Sertifika Numarası:
    63771
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Meditek Yazılım
    Ersin Bey haklısınız da o kadar derinlemesine incelemeye ne gerek var. İşi akademik boyutta incelemeye kalkarsak iş içinden çıkılmaz bir hal alır. Eğer böyle derinlemesine düşünecek olursak. İşin içinden hiç çıkamayız.
    Benim yaptığım değerlendirmeler genel değerlendirmelerdir. Elimde iş ekipmanları ile ilgili yeteri kadar doküman olmadığından ancak genel bir değerlendirme yapabilirim. Boya kabininin içinide dışını da kullanım sıklığına göre ihtiyatlı bir yaklaşım ile Bölge 21 alırım. Başka bir senaryo üretip sürekli kullanılan boya kabinlerinde kabin içini Bölge 20 bile alabiliriz.
    Siklonda tozun toplandığı yer yaklaşımı bence yanlış. Sonuçta siklon içinde bir hava sirkülasyonu var ve süreklidir. Siklon içi tamamen tek bölgedir. Siklonu sık kullandığınızı varsayarsak siklon içi Bölge 20, seyrek kullanımlarda Bölge 21 alınabilir. Ama her halükarda siklon çevresi Bölge 22'dir diye düşünüyorum. Siklon içinin Bölge 20, 21, 22 alınması alınacak önlemler konusunda çok bişey değiştirmeyecektir. Zaten alacağınız önlemler statik elektrik ve sıcak yüzey ile ilgili olacaktır. Siklon dışında fan, redüktör-motor grubunda en az kategori 3 grubu ekipman kullanılacaktır.
  14. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    elektrostatik toz boyamada kullanılan multi siklonlar üç ayrı üniteden meydana gelmektedir. Kabin, siklon ve filtreli toz toplama ünitesi. Kabinde atılan toz boya partükülleri siklon aracılığı ile emilmektedir. Emilen tozlar siklonun altında bulunan depoda toplanmaktadır. Tozlar daha sonra toz boyama tabancasını deposuna aktarılmaktadır. Bu aktarma otomatik olarak yapılmaktadır. Multi siklon kabinin yan tarafında bulunan özel emiş fanı sayesinde siklondan kaçan ince partiküller emilerek ikinci bir filtreden geçirilmektedir
  15. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    Kemal Sarı' nın kitabından örnekler;
    upload_2014-10-12_15-1-5.png

    upload_2014-10-12_15-4-23.png
  16. Aydın Altıntaş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Ersin bey,
    Dökülen yüzeyin pürüzsüz ve tam düz olduğu kabul edilirse, dökülen sıvının yayılacağı alanın büyüklüğü o sıvının yüzey gerilimi ile ilgili olarak değişir. Ancak pratik hesaplamada ( yanıcı parlayıcı sıvıların genellikle yüzey gerilimi sudan daha düşüktür. ) 1 mm sıvı yüksekliği alınabilir. Sızan sıvının hacmini ve özgül ağırlığını biliyorsak yaklaşık bir alan hesaplayabiliriz. Diğer yandan gerçek ortamda tam düz ve prüzsüz bir yüzey olmaz. sıvı yerin eğiminden veya çukurluklardan dolayı bir yerde birikir. Bu durumda da sıvının toplana bileceği yeri yüzey eğimine göre belirleyip buna göre olabilecek sıvı yüksekliğine göre bir alan çıkarabiliriz. Aslında buraya kadar söylediklerimizden anlaşılacağı üzere, sıvı buharlaşmasında yüzey üzerindeki hava akım hızı, ortam sıcaklığı ve yüzey alanı ana belirleyici parametreler olmaktadır. İşetme kuruluş ve proses şartları nedeniyle, hava akım hızı ve ortam sıcaklığı genelde bellidir. Bizim yapabileceğimiz akılcı yaklaşım, sıvı sızıntısının olabileceği noktalarda sıvı birikim alanları oluşturmak olabilir diye düşünüyorum. böylece havuzun derinliğini kendimiz belirleyerek buharlaşma yüzey alanını istediğimiz boyuta indirgeyebiliriz.
  17. Ersin Bozkurt Forum Yöneticisi

    • Forum Yöneticisi
    Sertifika Numarası:
    43934
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Makina mühendisi
    Bir örnek yaparmısınız Aydın Bey
  18. Aydın Altıntaş İSGforum Üyesi

    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Ersin bey,
    örneğin herhangi bir yanıcı ve parlayıcı sıvı örneğin etil alkol:
    Önce klasik formülle sızıntı miktarı ( kütlesel debi hesabı ) yapılır:
    upload_2014-10-12_15-57-23.png kg/s
    Bundan sonra sızıntının ne kadar sürebileceğine ilişkin kabul 1 dk., 1 saat, 1 gün ( burada prosesin nasıl olduğunu bilmek önemlidir. Sadece kapalı bir depodan sızıntı mı, bir devamlı beslenen kapalı sistemden sızıntı mı gibi, birincide depo hacmi tamamen boşalabilir. Ama kesinlikle bir seviye kontrol sistemi vardır. Belli bir seviyeye gelince uyarı verir. İkinci durumda girdi ile çıktı arasında beklenene göre sapma olacaktır. sapmadan ne kadar miktarın zayi olduğu hesaplanabilir.) kabul yapılarak tespit yapılabilir. Bu kabul edilen süreler saniyeye çevrilip kütlesel sızıntı debisi ile çarpılırsa, ortam yüzeyine yayılan kütle ortaya çıkar. Sızıntının olduğu yer, Tam düz ve prüzsüz bir yer kabul edilirse, sıvı yüksekliği 1 mm alınarak ( yayılma dairesel yani her yöne eşit olacaktır) ,
    1 x 10-3 x π x r2 x Þalkol = dG/dt x süre = Sızına Kütle = Msızan

    r2= Msızan/(1 x 10-3 x π x Þalkol)

    Asıvı = r2 x π olur (m2)


    Daha sonra havuz buharlaşma formülü ile buharlaşma hızı belirlenir. Buradan çıkan kütlesel buharlaşma debisi ile sıvı yayınım formülünden çıkan kütlesel debi karşılaştırılır.
    Yani;

    upload_2014-10-12_15-57-23.png ile Wg= 6.55X10-3.uw0,78.Ap.Pv.M0,667 ifadelerinin sonuçları karşılaştırılır.
    R.T

    dG/dt > Wg ise ortamda kabul edilen sızıntı süresi için hem sıvı hem gaz ortam birlikte sözkonusudur.
    dG/dt =< Wg ise tüm sızan sıvı buharlaşarak gaz hale dönüşmüş demektir.
    En tehlikeli durum tamamen gaza dönüşme durumudur. Eğer ortam havalandırması iyi değilse risk çok artar.
    Bu bilgiden yola çıkarak;
    dG/dt = Wg olduğu an en kritik andır. İki denlem eşitlenir ve bu eşitlikten Ap çekilirse, biz kritik alanı ve buradan geri hareketle kritik süreyi hesaplayabiliriz.

    Ekli Dosyalar:

  19. Ali Ünal İSGforum Üyesi

    kapalı alan içerisinde siklon,tank ve kabin içi 20, ...m kadar çevresi, boru ve bağlantı noktaları 21, hesaplama dışındaki kalan bölümler 22 dir.
  20. Sevecen Günel Bölüm Yöneticisi

    • Bölüm Yöneticisi
    • Çeviri Grubu
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    kimyasalla doğru dürüst alakası olmayan fabrikamızın, ufacik kimyasal malzeme deposu için, ki içi genellikle yanıcı olmayan kimyasallar, makine yağı 5-6 kutu duvar boyası ile dolu, patlamadan korunma dokumanı hazırlamam gerekiyor. tüm bu hesapları yapmak gerekecek mi?
    şimdi ilk iş olarak bakanlığın yayınladığını excell formatına çeviriyorum ama her biri için ki dediğim gibi hepsi az az, bunların hepsinin hesaplanması çok mantıksız geliyor. aklıma yatmıyor