1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Soma’nın üzerinden 1 yıl geçti maden sektöründe neler değişti?

Konusu 'Köşe Yazıları' forumundadır ve Erkan Dündar tarafından 13 Mayıs 2015 başlatılmıştır.

  1. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Soma’nın üzerinden 1 yıl geçti maden sektöründe neler değişti?
    [​IMG]
    Mehmet Bulut - [Çalışma Hayatı]

    m.bulut@meydangazetesi.com.tr

    13 Mayıs 2015, 08:00

    Bugün 13 Mayıs 2015. Tam bir yıl önce, 13 Mayıs 2014 tarihinde, Soma'da 301 madencimizi kaybettik. Ardından Ermenek’te de bir maden faciası yaşandı. Peki, o günden bugüne neler değişti? Ders alabildik mi?

    Soma'da meydana gelen maden faciasının üzerinden bir sene geçti. 13 Mayıs 2014 tarihindeki facia sonrasında siyasetçiler ve bürokratlar bölgeye akın etti, dertler dinlendi, kameralar karşısında gözyaşları döküldü ve birçok söz verildi.

    Bu sözlerin yerine getirilmesi için bir yasa gerekiyordu. Derhal kollar sıvandı, Soma ve madencilik sektörü ile ilgili bazı yasa maddeleri hazırlandı. Yaraları sarmak adına sadece 6 madde yazıldı ve Meclis’e sunuldu. Ancak söz konusu tasarıya birdenbire ilgili ilgisiz maddeler eklendi ve 148 maddelik bir torba yasa oldu. Neyse, yaklaşık 4 ay sonra torba yasa çıktı.
    Akabinde 28 Eylül 2014'te Ermenek'te bir maden kazası oldu. Senaryo yine aynıydı. Yeni sözler verildi ve yine bir torba yasa hazırlandı. Bu seferki torba yasada ise 89 madde vardı ve kazadan sonra 7 ayda Resmi Gazete’de yayımlanabildi. Peki, çıkartılan bu yasalardan sonra maden sektöründe neler değişti? Bunlar yeni kazaların olmaması için yeterli önlemler mi?

    Çalışma süreleri 2 ileri 1 geri
    Soma'da yaşanan maden kazası sonrasında en çok eleştirilen konulardan birisi çalışma sürelerinin uzunluğuydu. Nitekim maden işçileri de diğer işçiler gibi haftalık 45 saat, günlük 7.5 saat çalışmaktaydı. Bunun üzerine hükümet tarafların görüşlerini almaksızın çıkartılan yasa ile çalışma sürelerini haftada 36 saat, günde 6 saate düşürdü. Ancak yapılan bu düzenleme işveren sendikalarınca pek hoş karşılanmadı ve işyerlerinin kapatılması tehditleri havada uçuştu. Ermenek'te meydana gelen kazadan sonra hazırlanan torba yasada hükümet geri adım attı ve çalışma süreleri haftada 37.5 saat, günde 7.5 saat olarak düzenlendi.

    Maden işyerlerinde fazla çalışma yaptırılamayacak
    Soma'da meydana gelen maden kazası sonrasında çıkartılan torba yasa ile fazla çalışma sürelerine ilişkin düzenlemeler de yapıldı. Buna göre, zorunlu ve olağanüstü durumlar hariç maden işyerlerinde fazla çalışma yaptırılamayacak. Zorunlu ve olağanüstü durumlarda haftalık 37.5 saatin üstündeki çalışmalarda ücret yüzde 100 artırılarak ödenecek.
    Ayrıca maden işyerlerinde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerinde de artışa gidildi. Böylece maden işyerlerinde yıllık izin süreleri normalden 4 gün fazla uygulanmaya başlandı.

    Ücret arttı, emeklilik yaşı düştü
    Soma faciasından sonra çıkartılan torba yasa ile getirilen önemli bir düzenleme ise maden sektöründe uygulanan asgari ücret tutarı ile ilgiliydi. Yapılan düzenleme ile linyit ve taşkömürü çıkartılan işyerlerinde asgari ücretin 2 katından az olmaması koşulu getirildi. Getirilen bu düzenleme de işveren sendikalarınca çok eleştirildi ancak hükümet bu noktada geri adım atmadı.
    Ayrıca söz konusu torba yasa ile sosyal güvenliğe yönelik düzenlemeler de yapıldı. Böylece maden işçileri için emeklilik yaşında değişikliğe gidildi. Buna göre maden işyerlerinde çalışanlar için emeklilik yaşı 55'ten 50'ye düşürüldü.
    Bunun yanı sıra işveren tarafından iş sözleşmesinin geçerli bir nedene dayanılarak feshinde en az 6 aylık kıdem şartı yer altı işlerinde çalışan işçilerde aranmamaya başlandı.

    Maden işyerleri ihalelerden yasaklanabilecek
    Ermenek'te meydana gelen maden kazası sonrası çıkartılan torba yasada dikkat çeken bir düzenleme bulunmaktaydı. Buna göre, ölümlü iş kazası meydana gelen maden işyerlerinde kusuru yargı kararı ile tespit edilen işveren, mahkeme tarafından kusuru oranında iki yıla kadar kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanabilecek. Kararın bir örneği işverenin siciline işlenmek üzere Kamu İhale Kurumu’na gönderilecek ve kurumun internet sayfasında ilan edilecek.
    Ayrıca söz konusu yasa ile maden işyerleri için yeni bir idari para cezası da getirildi. Yeraltı maden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarını gösteren takip sistemini kurmayan işverenlere çalışan başına 500 lira idari para cezası uygulanacak. Eklenen geçici madde ile bu ceza 1.1.2016 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak.
    Bununla birlikte maden işyerlerinde çalışan iş güvenliği uzmanları ile ilgili de düzenlemeler getirildi. Buna göre Çalışma Bakanlığı, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilecek. Yapılan düzenleme ile maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli olarak hangi mesleki unvana sahip iş güvenliği uzmanlarının görev yapacağının belirlenmesine dair usul ve esasların Çalışma Bakanlığı’nca belirlenmesi öngörüldü. Böylece maden işyerlerinde görev yapacak iş güvenliği uzmanlarının sadece maden mühendisi olması şeklinde düzenleme yapılması bekleniyor.

    Ve maden sektöründe değişmeyenler
    Son bir yıl içinde ülkemizde iki büyük maden kazası yaşadık. Ancak geleceğe şöyle bir baktığımızda ne yazık ki alınan önlemlerin yeterli olmadığını ve yapılan düzenlemelerin de anı kurtarmaya yönelik olduğunu görmekteyiz. Öyle ki iş sağlığı ve güvenliğine yönelik daha alınması gereken birçok yol ve önlem bulunmakta.
    • İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması halinde uygulanan yaptırımlar halen çok yetersiz. Öyle ki Ermenek faciası sonrası hazırlanan torba yasa tasarısında birçok ağır ceza varken TBMM genel kuruluna gelen metinde cezalar yine kuşa döndü.
    • İş sağlığı ve güvenliğinde denetimler halen çok yetersiz ve bu noktada atılan bir adım yok.
    • İş güvenliği uzmanları halen işverenle patron-işçi ilişkisinde çalışmakta ve görevlerini yapamamakta.
    • Yaşanan maden kazaları sonrasında yaşanan bölgesel işsizlik görmezlikten gelinmekte. Maden işçileri işsiz kalma korkusuyla kötü çalışma şartlarına razı olmakta.
    • Devlet toplu ölümlerin olduğu iş kazalarında işçilere şehit derken, yalnız ölümlerde gözünü kapatmakta.
    • İş kazalarının önlenmesinde gelişmiş ülkelerde baş aktörün sendikalar olduğu hâlâ görmezlikten geliniyor. Sendika üyeliği oranımız hâlâ yüzde 5'lerde sürünüyor.
    • İşten atılma korkusunun en büyük sebeplerinden olan kıdem tazminatı alamamanın çözümü olan kıdem tazminatı fonu sürekli gündeme geliyor ama yeniden rafa kaldırılıyor.
    Adsız.jpg