1. İSGForum'a Hoş Geldiniz..
    İSGForum gerçek hayatta 'İş Güvenliği ve Çevre' adına yaşadığınız her şeyi olduğu gibi burada paylaşmanızı, kişilerle iletişim kurmanızı sağlar. Fotoğraf albümü, durum güncelleme, yorum, konu, mesaj vb. şeyleri istediğiniz herkese paylaşabilirsiniz. Üniversite arkadaşlarınızı bulabilir, onları takip edebilir ve onlarla iletişim kurabilirsiniz. Duvarlarına yazarak yorum formatında sohbet edebilirsiniz. İSGForum ile ortamınızı kurabilir, kişilerle fikir - bilgi alışverişi yapabilir ve etkinlikler düzenleyebilirsiniz. İSGForum'un tüm hizmetleri kuruluşundan beri ücretsizdir ve ücretsiz olarak kalacaktır. Daha fazla bilgi için site turumuza katılmak ister misiniz? O zaman buraya tıklayınız :) Giriş yapmak ya da kayıt olmak için .

Sprinkler yangın söndürme sistemleri

Konusu 'Yangın Emniyeti ve Kontrol Yöntemleri' forumundadır ve Nurdan Dahi tarafından 12 Kasım 2013 başlatılmıştır.

  1. Nurdan Dahi İstanbul Temsilcisi

    • Forum Yöneticisi
    • Etkinlik Grubu
    İl Temsilciliği:
    İstanbul
    Sertifika Numarası:
    45334
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    TEZ MEDİKAL
    Sprinkler sistemi, yangın söndürme sistemleri icinde en eski olanlardan bir tanesi olmasına rağmen gunumuzde yaygın kullanımına devam edilmektedir. Dunyada 18. yuzyılın ikinci yarısında kullanımına baslanan sprinkler değisik evrimler gecirerek bugunku durumuna gelmistir. Sprinkler sisteminin en yaygın kullanım yeri olan ABD’de 1990 yılı uretim adedinin 25 milyon olması bu sistemin en etkili yangın sondurme sistemi olmasının kanıtıdır.
    Yangının olusumu oksijen+ısı(kıvılcım)+yanıcı malzeme uclusunun birlesimiyle meydana gelmektedir. Yangının sondurulmesi icin bu üç etkiden bir tanesini yok ederek veya diğerlerinden ayrılması yeterlidir. Yanıcı malzemenin bazı ozel durumlar haric yok edilmesi veya diğerlerinden ayrılması zor olduğu icin genelde diğer iki faktor yangın sondurulmesinde kullanılmaktadır. Petrol ve elektrik yangınları haric diğer yangınlarda ortam sıcaklığının dusurulesi (SOĞUTMA) ve/veya oksijenin ortamdan ayrılması (BOĞMA) durumunda yangın sondurulmus olur. Bu iki etkiyi en optimum sekilde yapabilen sistem sprinkler sistemidir.

    [​IMG]


    Sprinkler icinde kimyasal malzeme bulunan cam bulb ile nozuldan olusmaktadır. Nozul girisinde basınclı suyun bulunması durumunda kimyasal malzemenin sıcaklıkla genlesme yapması ile cam bulb parcalanmakta, basınclı suda nozulu kapatan engel kalktığı icin pulverize halinde ortama bosalmaktadır.
    Sprinkler tesisin tehlike sınıfına bağlı olarak koruma alanı ile debisi değismektedir.

    Max. koruma alanı;
    1. - Az tehlikeli bolum : 21m2
    2. - Orta tehlikeli bolum : 12m2
    3. - En tehlikeli bolum : 9m2
    Min. su ihtiyacı;
    1. - Az tehlikeli bolum : 2.51t/dk./m2
    2. - Orta tehlikeli bolum : 5lt/dk./m2
    3. - En tehlikeli bolum : 7.51t/dk./m2
    Sprinkler sistemi dizaynı yapılırken binanın mimari, elektrik, mekanik ekipmanları ile binanın kullanım amacı dikkate alınır. Bir sprinkler sistemi sprinkler, boru tesisatı, akıs anahtarı, alarm vana istasyonu, yangın pompa istasyonu ve su tankından olusmaktadır. Sprinkler tesisin ıslak hacim, makina daireleri vb. yerler haric tum alanlarda yukarıdaki koruma alanlarına bağlı kalınarak yerlestirilir.

    Sprinkler değisik tiplerde bulunmaktadır. Bunlar, Konumuna bağlı olarak;
    1. - Yukarı bakan (upright)
    2. - Asağı bakan (pendent)
    3. - Duvar tipi (sidewall)
    Caplara gore; 1/2″, 3/4″

    Orifislere gore; 1/2″, 17/32″, 7/16″, 3/4″

    Sıcaklıklara gore; 57C, 68C, 79C, 141C, 183C

    Govde malzemesine gore; pirinc, parlatılmıs pirinc, beyaz boyalı, siyah boyalı ve kromajlı.

    Tavan tipine bağlı olarak; kapaklı ve rozetli.

    Aktif elemanına gore; Bi-metal, cam bulb 8mm., cam bulb 2.8mm.

    Standart tip haricinde racklı sistemlerde kullanılmak uzere uretilmis sprinkler, genis alan korumalı sprinkler, gibi sprinkler tipleri bulunmaktadır.

    Orneğin; otel odaları icin banyo duvarına konulabilen ozel tip sprinkler bulunmaktadır. Bu sprinkler ile oda icine herhangi bir tesisatın yapılmaması sağlanmıs olunmaktadır.
    Sprinkler tesisatı uzerinde bulunan akıs anahtarı ise bolum bazında yerlestirilerek yangın anında su akısını hissederek elektriksel alarm alınması icin kullanılmıstır. Akıs anahtarları yanlıs alarmları engellemek icin 0-90 sn. arasında gecikmeli olarak uretilmistir.

    Sprinkler sistemi alarm vana istasyonuna gore 4 ayrı sisteme ayrılmaktadır:
    1. Islak sistem
    2. Kuru sistem
    3. Baskın (deluge) sistem
    4. Firecycle sistem

    1. ISLAK SİSTEM
    Bu sistemde sprinkler boru tesisatı icinde basınclı su bulunmaktadır. Yangın anında sprinklerin aktive olması ile sadece yangının cıktığı bolume su verilmektedir. Bu sistemde kullanılan vana istasyonunda ıslak alarm cek valf, bağlantı elemanları, su motor gongu, basınc anahtarı ve yukselen milli vana bulunmaktadır.
    Islak alarm cek valf normal bir cek valfın yangın sistemi icin modifiye edilmis tipidir. Bu valf uzerinde test ekipmanları ile motor gong, basınc anahtarı ve geciktirme hucresi takılmaktadır. Motor gong mekanik ve basınc anahtarı elektriksel alarm vermek icin kullanılmaktadır.
    Yukselen milli vana ise hattı kapamak amacıyla kullanılmıstır. Bu vananın yukselen milli secilmesi uzaktan bakıldığı anda vananın acık-kapalı konumu gorulmesi amacıyla istenmektedir. Bu vananın uzerine supervizyon anahtarı konularak vananın konumu elektriksel olarak izlenebilmektedir.
    Yangın anında sprinklerin ucunda bulunan basınclı su gecikmesiz ortama bosalmaktadır. Bu anda yangının cıktığı bolumdeki akıs anahtarı harekete gecerek elektriksel olarak yangın algılama sistemine sinyal gonderilmektedir.
    Islak alarm vanası acılarak pompa istasyonundan gelen basınclı suyun sprinklere gitmesini sağlar, aynı zamanda uzerindeki kanallar yardımıyla geciktirme hucresine su gonderilmekte, daha sonra da basınc anahtarından elektriksel su motor gongtan mekaniksel alarm almaktadır.
    Bu sistem diğer sistemlere gore en yaygın olarak kullanılan tip olup genelde donma tehlikesi olmayan bolumlerde, otel, is merkezlerinde kullanılmaktadır.

    2. KURU SİSTEM
    Islak sisteme benzer olan bu sistemin farkı alarm vanası ile alarm vanası arasında basınclı hava bulunmasıdır. Dolayısıyla ıslak sistemdeki alarm cek valf yerine kuru alarm vanası gelmekte ayrıca hava besleme unitesi bulunmaktadır. Basınclı hava tesisata ozel bir orifis yardımıyla verilmekte, bu orifis ancak kayıpları karsılayabilecek sekilde beslemeye izin vermektedir. Kuru alarm vanasının ust tarafında hava, alt kısmında isesu bulunmaktadır. Yangın anında ilk once hava otomatik olarak sprinkler ve vana uzerinden atılmakta daha sonra tesisata su verilmektedir.
    Kuru sistem donma tehlikesi bulunan yerlerle, normal durumlarda suyun zararlı etki yapabileceği alanlarda kullanılmaktadır.

    3. BASKIN (DELUGE) SİSTEM
    Baskın sistemin kullanım amacına gore değisik tipleri bulunmaktadır. Bu sistemde yine sahada sprinkler ve/veya sprey nozullar, alarm vanası istasyonunda ise deluge valf bulunmaktadır. Sprinkler ve/veya sprey nozul ile deluge valf arasında ya normal hava ya da basınclı hava bulunmaktadır. Basınclı su deluge valfın girisinde bulunmaktadır. Deluge valf otomatik olarak acıldığı anda basınclı su spraynozuldan komple ortama bosalmaktadır. Bu sekilde bir baskın sistemi olusturulmustur. Bu tur sondurme transformator soğutma sistemlerinde, petrol tanklarında vb. yerlerde kullanılmaktadır. Deluge valf otomatik olarak acılmasını ortamda bulunan yangın algılama sisteminden ve ozel tertibatlı algılama sisteminden aldığı sinyalle yapmaktadır.

    4. FİRECYCLE SİSTEM
    Bu sistem baskın (deluge) sistemin değisik bir uygulamasıdır. Ortama fazla su bosalmasını engellemek icin kullanılmaktadır. Bu sistem genelde bilgisayar, elektrik pano odalarında kullanılmaktadır. Ortalama ısı hissediciler vardır. Bu ısı hissedicileri yangın anında sıcaklığı hissedip deluge valfı acmakta ve ortama su vermektedir.
    Yangın sonduğu (yani sıcaklığın dustuğu) yine aynı ısı hissedicilerinden hissedip deluge valf kapatılmaktadır.
  2. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman
    Ellerine sağlık Nurdan Hanım..Teşekkür ederiz, yine Farkındalık yaratarak bize hazineler kazandırıyorsunuz..:)
  3. Nurdan Dahi İstanbul Temsilcisi

    • Forum Yöneticisi
    • Etkinlik Grubu
    İl Temsilciliği:
    İstanbul
    Sertifika Numarası:
    45334
    Uzmanlık Sınıfı:
    A Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    TEZ MEDİKAL
    Az kalsın gizli tip sprinkler bulunan yere sprinkler yaptırılmasını tavsiye etmek üzere olunca :D, başka arkadaşlarda aynı yanılgıya düşmesin istedim.

    Tabi bu işin ilk kısmı, önce mekana sprinkler gerekli mi değil mi değerlendirmesi yapılacak. Ondan sonra eğer sistem varsa yangın suyu deposunun tonajının yeterli kapasitede olup olmadığı belirlenmelidir. Bu arada kullanım suyu ve yangın suyu aynı depodan sağlanmaktaysa, kullanım suyunun gerekli yangın suyu stoğunu eritmemesi için gerekli tedbir alınmış mı kontrol edilmelidir. Eğer binada ilave olarak yangın dolaplarıda varsa bunlar için gerekli su da hesaba katılmalıdır.

    Daha fazla şey öğrendikçe ne kadar az şey bildiğimi daha iyi anlıyorum :(
  4. Alper Akpunar Eğitim Grubu Lideri

    • Eğitim Grubu
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    16217
    Uzmanlık Sınıfı:
    C Sınıfı Uzman
    Firma / Kurum:
    Gündoğdu Mobilya (Sümela)
    paylaşımınız için teşekkürler..
  5. Erkan Dündar İSGforum Üyesi

    • Site Yöneticisi
    İl Temsilciliği:
    Trabzon
    Sertifika Numarası:
    47086
    Uzmanlık Sınıfı:
    B Sınıfı Uzman